Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Novoneyra

31 de Octubre de 2012 a las 0:07

Coñecín a Novoneyra en Ourense, cando el xa era un poeta consagrado e eu andaba rematando os meus estudos no instituto. Apareceu un día na tertulia de Vicente Risco, no café Parque, levado polo seu colega Antón Tovar. Era un mozo forte e moi simpático, que nos tratou con verdadeiro afecto aos rapaces que daquela aspirabamos a ser tamén escritores. Recordo aquel día perfectamente, os bares onde estivemos, con el recitando versos e nós mirando case extasiados. Nun momento, volveuse cara a min e preguntoume:

“¿E ti liches a Arcadio López Casanova?” Eu non sabía quen era, pero aclaroumo deseguido: “Pois ten a túa idade e é autor dun libro de versos prohibido pola censura”. Aquel sería despois un dato fundamental na miña vida. Uns meses máis tarde, cando me fun examinar a Santiago para o ingreso na universidade, merquei aquel libro nunha librería da que xa falei aquí. E ao empezar o curso en outubro, pola foto que viña na lapela da obriña de Arcadio, recoñecín a este na porta da facultade e dirixinme a el. Fixémonos amigos e aquela mesma tarde xa me levou a unha xuntanza de rapaces galeguistas.

Así me fixen eu escritor en galego. Posteriormente, Novoneyra marchou a Madrid, pasou alí uns anos e non volvín saber del durante tempo, aínda que o escoitaba recitar versos na televisión case todas as noites, despois do último telediario. Cando regresou a Galicia, non tiven apenas trato con el, tanto que dubido que chegase a saber nunca a importancia que tivo para min aquel encontro en Ourense. Por outra parte, con Arcadio, con quen logo compartín dormitorio na época de estudantes, recitei moitas veces versos de. Os eidos, que sabiamos de memoria. Sirvan estes recordos de homenaxe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de outubro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Festa

30 de Octubre de 2012 a las 0:07

Sempre aproveitei as gripes para reler eses libros que un ama e que en épocas de bonanza acaba deixando por outros máis vistosos, máis modernos ou máis atractivos. Todas as infidelidades consisten na mesma cousa. Houbo épocas en que entretiña eses días de febres con capítulos soltos de Don Quijote. Este libro, non obstante, tiña un inconveniente: con tos, non resulta agradable rir. Nese sentido cadraban mellor as aventuras de Anna Karenina e Vronsky. Naturalmente, fuxindo das escenas máis negras, dun modo especial da que ocorre na estación, pois cando un sente malestar xeral, carece de sentido cultivar a tristeza.

A gripe deste ano, ademais de atacar a gorxa, os bronquios e os músculos, no meu caso persoal atacoume tamén á lectura. Descubrinme a min mesmo mirando os libros, incluídos aqueles que antes utilizaba nestes trances, co mesmo noxo que unha persoa enferma e inapetente experimenta diante dun cocido. De maneira que non me quedaba outro remedio que durmir ou pasar horas papando a mosca.

Foi dedicándome a esta última actividade contemplativa cando descubrín que nunha árbore próxima a unha das ventás da casa, había ducias de paxariños. Facendo un esforzo, collín uns prismáticos e púxenme a observar o espectáculo: unha festa. Pero cun pequeno atranco: movíanse tanto que era como se un tivese que ver varias películas, todas atractivas, ao mesmo tempo. Con todo resultaba tan grata a tarefa de estar mirando, que me acordei dunha frase dun poeta inglés que dicía que a vantaxe de ser coxo é non ter que bailar. Ignoro se a gripe ten algo de positivo, pero a min non me importaría repetir. Despois de todo, tampouco se lle fai mal a ninguén.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de outubro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un aeroporto

29 de Octubre de 2012 a las 0:07

Escribo sentado nun sofá da zona de embarque do aeroporto de Alacant, agardando a saída do avión que me vai levar a Madrid para proseguir despois ata Vigo. Como non chegarei á casa ata as dez da noite, teño que aproveitar o tempo, de maneira que este artigo poida aparecer no periódico unhas horas despois, é dicir, o martes pola mañá. Esa é razón de que estea nunha posición incómoda: o ordenador apoiado nos xeonllos, a xente de arredor mirando para min con cara de sorpresa e a batería a punto de esgotarse.

Por outra parte, o meu paso por Alacant foi tan rápido que non vin case nada que me chamase a atención. A conferencia, ben. A comida posterior, agradable, pero coa conversa volcada sobre os problemas que teñen convulsionada a universidade e que a min me collían de lonxe, sen información e desganado.

Só me queda dicir que este aeroporto é moi distinto do que vin a última vez que estiven aquí. Agora parece moito máis grande. Os corredores son inmensos. Cando me decatei, acordeime dos de Copenhague porque os daneses, que teñen sentido práctico, enchéronos de bicicletas e patinetes, que a xente usa con naturalidade. Eu non sei se aquí daría resultado unha cousa igual, pois en España hai unha conciencia fidalga excesiva da propia dignidade. Quizais se puidese salvar o decoro con carriños guiados por chofer.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de outubro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tiros no tellado

28 de Octubre de 2012 a las 0:07

O domingo pasado, mentres lía con tranquilidade os periódicos na casa, polo tellado abaixo sentín un ruxerruxe como de pedriñas, igual que cando cae a saraiba. Non tardei en identificar a orixe do ruído: a poucos metros, nun pequeno bosque próximo, un grupo de cazadores disparaban as súas escopetas contra algún bicho intranscendente, quizais un paxaro. Adoita ser así o día que se abre a caza. Cos dedos nerviosos pola prolongada inactividade da veda, moitos tiran por tirar, aínda que sexa ao aire.

A lei prohibe facer uso das armas de caza na proximidade das casas. Mesmo está delimitado con precisión o ámbito exacto da exclusión, contado en metros. Polos cálculos que teño botado e que os expertos me teñen confirmado de forma reiterada, teoricamente eu debía estar a salvo de calquera perdigonada.

Ao principio chamaba por teléfono á autoridade correspondente, avisando de que a miña casa estaba sendo tiroteada. Chamaba con seguridade e convicción; deseguida me dei conta de que non era máis que inocencia. A invocación da lei por estas cousas pequenas, non habendo morte ou estropicio gordo polo medio, sitúao a un na categoría repelente e incómoda dos chinches, esa xente que sempre se queixa. Total, por unhas perdigonadasno tellado. Se polo menos fose un tiro nun ollo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de outubro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ter amigos

27 de Octubre de 2012 a las 0:07

O mércores pasado, ao rematar unha conferencia que dei na Coruña, achegáronse dous rapaces licenciados en Dereito a falar un momento. Traían uns libros que querían que lles firmase e empregaron os escasos minutos que estivemos de parola para dicirme que lles gustaría viaxar polo mundo adiante, un privilexio dos escritores que a eles lles causaba envexa. Non sei se me puiden explicar como quería porque había moita xente e tampouco resultaba fácil charlar comodamente no medio de tanto barullo.

O de viaxar está ben, sobre todo cando gusta, pero iso ocorre con menos frecuencia do que eles imaxinan. Quero dicir que a maior parte dos días un está na casa, metido entre as catro paredes do cuarto, agarrado ao ordenador, tecla vai e tecla vén, facendo os traballos ineludibles de cada xornada,exactamente como agora.

Non vou negar que unha das satisfaccións que procura esta manía de escribir é precisamente a oportunidade que nos dá de participar en congresos noutros países e tratar con xentes curiosas, descontados os pelmas que un atopa tamén en todas partes. Con todo, as alegrías maiores proceden de persoas como este par de mozos que me viñeron falar o outro día. Ter amigos descoñecidos que lle queren ben a un é bastante máis fermoso que pasar unha tempada en calquera lugar do mundo, por bonito que sexa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de outubro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Produtos de ferraxería

26 de Octubre de 2012 a las 0:07

Para que Dimitri Poliakov me caese simpático, abondaría cunha afección que compartimos: o noso gusto común polas ferraxerías. Non me estraña, polo tanto, que cando os responsables dos servizos secretos americanos lle quixeron pagar os seus traballos de espía, o axente ruso renunciase a calquera retribución e pedise a cambio ferramentas e artigos de pesca. A sorpresa no cuartel xeral acabouse convertendo en motivo de bromas. Eu poderíalles explicar, non obstante, por que un home chega a comportarse dun xeito tan diferente.

Tamén o puideron entender eles cando lle dixeron que ogallá chegase o día en que el vivise tranquilamente nos Estados Unidos. Naquela ocasión, Dimitri Poliakov deulles unha clave que os americanos non souberon descifrar: non facía todo aquilo por América, senón por Rusia, o país que amaba e onde quería vivir en liberdade.

Durante a conversa, sen perder o sorriso, insinuou que probablemente non chegaría a ver ese día e que, con máis seguridade, acabaría sepultado no anonimato dunha foxa común. Non se equivocaba: foi executado o 15 de marzo de 1988 e enterrado nun lugar descoñecido. O culpable, Aldrich Ames, un espía americano que delatou ao seu colega ruso a cambio de dous millóns e medio de dólares. Condenado a cadea perpetua, o diñeiro de pouco lle vai servir no cárcere. Máis útiles lle serían agora algúns produtos de ferraxería.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de outubro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xente de negocios

25 de Octubre de 2012 a las 0:06

Teño un amigo que de cando en vez, sobre todo nos fins de semana, chámame para anunciarme a súa visita ou para invitarme a súa casa. Faino case sempre á mesma hora, cando el calcula que xa fixen e mandei esta crónica diaria. Para cerciorarse de que foi así, faime unha pregunta: «¿Xa fixeches a mentira?». Non é que estea convencido de que invento as cousas das que trato aquí, pero gústalle gastarme esa broma, que acepto, ata o punto de que, con frecuencia, eu mesmo lle digo ós meus: «Vou facer a mentira».

Esta cuestión de se son certas as historias que conto nos meus artigos ou se son reais os personaxes dos que falo téñenma preguntado non pouco lectores e amigos. A graza está en que sexa verdade. Fago esta introdución porque o artigo de hoxe quero dedicarllo a ese amigo meu, home de empresa, dada a natureza do significado que encerra. Sucedeume onte pola mañá, en Madrid, mentres almorzaba nunha cafetería do centro, facendo tempo para achegarme ó Ministerio de Cultura, onde tiña que participar nun dos xurados do Premio Nacional de Literatura. Preto de min, nun recuncho do local, atopábase un limpabotas, dos poucos que quedan, á espera de que algún cliente solicitase os seus servizos.

Nese momento entrou un individuo con ese aspecto que eu chamo o «delgado nacional», unha delgadeza que só se dá en España: barriga metida para dentro, ombros escasos, pómulos marcados e cetrinos, bigote estreito como unha raia pintada. Nada máis achegarse ó limpabotas, en ton amistoso de vellos colegas, preguntoulle: «¿Que tal la bolsa?». Antes de que eu pensase que se trataba da recadación do oficio, chegou a resposta: «Non me queixo. Vaime bastante ben con Telefónica». Quedei estupefacto e máis aínda cando escoitei falar a continuación do Ibex 35. Por último, o delgado foise e despediuse cun contundente e cariñoso «adiós, Botín ». Sen inmutarse, este púxose a recitar: «¡Limpia!».

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de outubro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Néboa

24 de Octubre de 2012 a las 0:07

Nos meus anos de estudante en Ourense, alá pola década dos cincuenta, había unhas néboas tan densas que impedían ver un burro a poucos pasos. Non estou usando ningunha hipérbole. Ás veces tiñamos que interromper os partidos de fútbol porque resultaba imposible saber que sucedía na portería contraria ou adiviñar por que parte do campo andaba o balón. Mesmo na rúa do Paseo, no centro da cidade, resultaba imposible distinguir os amigos ata que se atopaban a uns poucos metros de distancia. E desde o alto do Montealegre ou de Ervedelo, non se vía outra cousa que un mar de néboa espesa, como se debaixo non houbese nada.

O feito de que tivesen que interromper os partidos de fútbol non me gustaba, pero o espectáculo de ir pola rúa, vendo como a xente aparecía de súpeto, como se saíse ás atoutiñas dun mundo de pantasmas, parecíame excitante e marabilloso. Lector contumaz de Sherlock Holmes, non me custaba moito deixar que a imaxinación construíse pequenos contos, historias imposibles, novelas de medo.

Onte pasei o día en Santiago e había néboa. Por veces, miraba pola ventá cara á fachada do Obradoiro e as torres desaparecían, completamente borradas, igual que se naquel preciso instante se estivese producindo un milagre: que Deus as roubase para dispoñer delas no ceo durante algúns minutos ou algunhas horas. Quede claro que agora estou esaxerando. Digo isto porque a néboa de onte, que era tan espesa como a néboa de Ourense daqueles anos, non conseguiu emocionarme, a pesar de que eu me atopaba moi ben disposto. Debe ser porque a idade non perdoa. Ata para ver pantasmas ou crer nos misterios hai que ter unha alma inocente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de outubro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As leis de Cipolla

23 de Octubre de 2012 a las 0:07

Un profesor italiano, Carlo M. Cipolla, ten descuberto as leis fundamentais da estupidez humana. Son cinco: sempre se subestima o número de individuos estúpidos que andan polo mundo; a probabilidade de que unha persoa sexa estúpida é independente de calquera outra característica da mesma persoa; unha persoa estúpida é unha persoa que causa dano a outras persoas sen obter proveito para si; as persoas non estúpidas subestiman sempre o poder nocivo dos estúpidos; a persoa estúpida é o tipo de persoa máis perigoso que existe.

Estas son as cinco leis, enunciadas de xeito resumido. Quen queira saber máis pode ler directamente o libro do propio Cipolla, que se titula Allegro ma non troppo, e que resulta moi útil. Ten a vantaxe, ademais, de que na parte final inclúe unhas fichas, elaboradas con gráficos, que se poden aplicar a persoas concretas e averiguar se realmente son estúpidas.

Poderíase facer a proba, por exemplo, con Enric Marín, o decano da Facultade de Ciencias da Información da Universidade de Barcelona, que suprimiu a materia de Historia de España do plan de estudos. Non obstante, o exercicio carece de graza: aparece tan evidente desde o primeiro momento o resultado, que perde o marabilloso aliciente da sorpresa. O estimulante consiste en contratar a alguén de quen, a pesar das aparencias, sempre sospeitamos que fose estúpido. Os resultados son estúpidos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de outubro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un neno e unha rata

22 de Octubre de 2012 a las 0:28

En Bosnia, un neno pasou varios días escondido nun soto en compañía dunha rata, da que se fixo amigo e que agora quere levar para a súa casa. Aínda que é feo e repugnante, o bicho parece pacífico. Os pais do rapaz, felices pola recuperación dun fillo que daban por morto, están dispostos a aceptar o animal, pero os veciños non pensan da mesma maneira e quéreno matar. De momento, a rata vive nunha horta e cada vez que recibe a visita do amo, ponse contenta e fai festas como se fose un can pequeno.

Entre a bichería, igual que ocorre coa xente, ás veces as aparencias enganan. Debaixo do aspecto repulsivo dunha rata noxenta pódese atopar un corazón delicado. O contrario do que sucede coas pombas, por exemplo, que teñen tan boa fama en todo o mundo e que non obstante parece que non son boas persoas.

Desde logo, o neno bosnio tivo sorte coa rata. Na escuridade do seu refuxio puido ser descuberto por soldados inimigos, delincuentes perversos ou calquera outra clase de tipos desalmados. De todos os encontros posibles, quizais foran estes últimos os máis perigosos, probablemente os que el tratou de evitar cando se escondeu. Entre os homes e a rata, a elección do neno, tendo en conta a experiencia que acaba de vivir, parece razoable e natural. Máis aínda cando os veciños lla queren matar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de outubro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net