Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Amor

20 de septiembre de 2012 a las 0:07

O gobernador Bush, que ten moitas posibilidades de converterse no próximo presidente dos Estados Unidos, dixo o outro día que no seu país hai un gravísimo déficit de amor. Supoño que non se refería a ningunha estatística ou estudo sociolóxico concretos, como aquel ministro de Franco que un día lle revelou á revista católica fancesa Esprit, que en España, segundo investigacións moi fiables, despois de 1936 ían ao inferno un sesenta por cento menos de almas que antes da guerra civil. Parece que Bush aludía a eses crimes colectivos tan frecuentes en América, nos que sempre sucede o mesmo: un tolo colle un rifle e ponse a matar a todo canto ser humano pilla por diante.

Este tipo de sucesos non son novos naquel país, pero o gobernador pensa que agora son máis ca antes e que se deben a unha falta de amor. Está no seu dereito de pensar así, aínda que el mesmo ten nas mans unha parte da solución do problema: non aplicar as penas de morte que con tanta frecuencia ditan os tribunais do seu Estado. Sería un bo camiño para incrementar o amor que bota en falta.

Dese xeito evitaríase ademais ese espectáculo tan pouco cristián de permitirlles aos familiares das vítimas dos asasinos asistir á execución destes últimos, o cal se parece máis a un acto de vinganza que a unha manifestación de perdón. En vez diso, Bush propón oracións, que non está mal, sobre todo para a xente relixiosa, sempre que esta non pertenza á caste deses devotos furiosos que escoitan arroubados os predicadores da televisión que sementan o odio cos seus sermóns. En todo caso, ademais dos rezos, tamén se podía axudar un pouquiño procurando que non haxa tantas persoas con armas no seu poder. Sen pistolas, seguro que aumentaría bastante o amor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de setembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousa de brancos

19 de septiembre de 2012 a las 0:09

Cando eu era rapaz e me confesaba todos os xoves, algúns dos pecados que lle tiña que contar ao padre Cesáreo, un frade franciscano que o perdoaba todo a cambio dunha avemaría, eran os que cometía cos libros que lía sen facer caso das recomendacións en contra do padre Garmendia de Otaola, un xesuíta que tiña catalogada como gravemente perigosa toda historia da literatura universal. Entre renunciar á lectura para ir ao ceo e facer o contrario sabendo que podía ir ao inferno, elixín o máis razoable. Lin o que puiden.

Non recordo que entre os libros prohibidos estivesen As aventuras de Huckleberry Finn. Polo menos, eu linas a cara destapada, consciente de que naquela ocasión non estaba pecando. Foi unha sorte porque a lectura inocente daquela novela aforroume o esforzo de andar buscando entre liñas a malicia que non tiña.

Agora, en cambio, nos Estados Unidos non se pode ler esta obra con inocencia. A causa é que o Negro Jim, aquel personaxe inesquecible, chámase Negro. Desde logo, se aos negros non lles parece ben, non digo nada, pero a min paréceme que esta é unha cousa máis ben propia dos brancos. A algúns, polo que acabo de ler nunha revista, non lles chega con criticar iso, senón que están empeñados en dicir que ao autor lle gustaban as nenas e que era impotente e avaro. Pode ser, pero ademais escribía moi ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de setembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Adeus ao filósofo

18 de septiembre de 2012 a las 0:08

Acabo de escoitar na radio a noticia da morte de Karl Popper. A verdade é que a biografía do filósofo que lle escoitei ao locutor era pouco afortunada; en vez de dicir as cousas raras que dixo del, puido contar que cando era un mozo de vinte anos de idade e cría no marxismo e no internacionalismo proletario, quixo ser ebanista de profesión, un dato concreto que ilustra bastante ben o amor que Popper sentía pola realidade que se toca, paralelo ao desprezo que lle inspiraban as desputas fatigosas de moitos filósofos sobre as palabras.

Para ser ebanista, entrou a traballar de aprendiz nun taller baixo as ordes dun artesán que pretendía construír a máquina do movemento perpetuo. Un encargo de trinta mesas de escritorio, todas con moitos caixóns, convenceron a Popper de que era un ignorante para aquel traballo tan complexo. Por iso se dedicou á filosofía.

Esta historia ilustra bastante ben a sinxeleza do ilustre pensador nacido en Austria, un home cun gran sentido común e moi realista, pouco dado ás elucubracións abstractas, pero dotado tamén dunha exquisita sensibilidade humana. El mesmo ten contado que cando era un neno de catro ou cinco anos, o primeiro día que o levaron á escola namorouse perdidamente dunha nena cega que había na clase. Máis de oitenta anos despois, Popper dixo unha vez que ao longo de todo ese tempo non conseguira esquecela.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de setembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As alas dun santo

17 de septiembre de 2012 a las 0:07

Onte pola noite asistín a unha discusión delirante, pero admirable polo enxeño que durante máis dunha hora despregaron os dous interlocutores, ambos ben estimulados pola colaboración beneficiosa dunhas doses de licor xenerosamente inxeridas. O debate, quizais soamente un xogo, versaba sobre san Buenaventura e o número de alas que polo visto tiña. A discrepancia reducíase fundamentalmente a un asunto de cantidade. Non cheguei a comprender a importancia de que aquelas fosen sete e non oito.

Convertido en espectador mudo, non me atrevín tampouco a intervir, consciente das dificultades de encaixar a miña opinión naquela metáfora enlouquecida de disparates. O que eu quería saber era por que causa o santo obxecto do litixio, que non tiña a condición de anxo, posuía en cambio alas.

Na arquitectura impecable da disputa, a miña pregunta podería soar como unha provocación. San Buenaventura tiña alas da mesma maneira que Dalí se vestiu un día de ovo ou Ramón Gómez de la Serna pronunciou unha conferencia subido no alto dun elefante. Razóns parecidas impídenme coñecer outros aspectos semellantes da realidade cotiá. Por exemplo, por que tanta xente está conmocionada estes días coa fotografía dos peitos dunha modelo. Como no caso de san Buenaventura, quedarei coas ganas de averigualo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de setembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas de mentiras

16 de septiembre de 2012 a las 0:07

Unha vez, no palacio da Zarzuela, durante unha recepción a un grupo de escritores, Francisco Umbral díxolle ao rei Juan Carlos que Gonzalo Torrente Ballester era un gran mentiroso. Para que se entenda mellor, debo engadir que a frase foi precedida dunha pregunta do monarca, intrigado por saber de onde sacaba don Gonzalo as cousas raras que escribía. Nunca souben se a resposta de Umbral a entendeu o aludido como unha impertinencia ou como un eloxio, á parte da intención con que fose pronunciada.

Eu, desde logo, entenderíaa no seu aspecto máis positivo. Como se sabe, Valle-Inclán narraba na tertulia unhas historias magníficas, ás veces difíciles de crer. Cóntase que nunha ocasión, alguén dixo en ton desencantado que o escritor inventaba todo, pero que era mentira. Alguén lle respondeu: “Si, mentira, pero só para os parvos”.

Acordeime disto onte, mentres lía unha crítica feroz contra o escritor polaco Ryszard Kapuscincky, a quen xa teñen acusado va rias veces de ser un tramposo. É probable que no palacio do emperador de Etiopía, o Rei de Reis, León de Xudá e outros títulos, coñecido tamén como Haile Selassie, non existise o cargo do  Limpador de Zapatos dos Destinatarios Mexados polo Can do Emperador, nin o Ministro da Pluma, pero hai realidades tan disparatadas que non se poden entender máis que a través dun disparate maior.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de setembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A lingua

15 de septiembre de 2012 a las 0:06

Dicir que o inglés desaparece de Nova York sería con seguridade unha afirmación arriscada, pero non un completo disparate. En realidade, na rúa non deixa de escoitarse falar en español, aínda que tamén noutras linguas, como chinés e ruso. No metro, por exemplo, os anuncios aparecen en inglés e español, e nesta lingua hai varias cadeas de televisión, que por certo son bastante malas. Trátase dun idioma que para nós resulta pintoresco, calcado sobre o inglés. “Entre más viajes haga, más barato será para usted”, di a publicidade das tarxetas para andar no metro. Tamén vin nalgún sitio a palabra “injurias” como tradución de “injures”, que son lesións.

O outro día, uns amigos que me estaban esperando á saída da universidade foron abordados por unha rapaza, micrófono en man, seguida dunha cámara de televisión, que andaba facendo preguntas pola rúa. Os meus amigos finxiron non entender, porque non lles apetecía saír no programa.Entón a rapaza volveu os ollos cara ao ceo, desesperada, e dixo: “¡Nesta cidade ninguén fala inglés!”.

Onte mesmo estiven vendo na televisión un debate para as eleccións do senado, na que participaba un candidato de apelido hispano. Falaba un inglés calamitoso, tanto que parecía parvo, pois as dificultades no uso da lingua obrigábano a unha expresión case infantil. Supoño que se desquitará cando lle toque falar polos canais da súa lingua. Sen dúbida, o citado candidato terá a nacionalidade norteamericana. Para conseguir esta hai que pasar unha especie de proba, na que non se require o coñecemento do inglés. Iso hai que colocalo entre as virtudes dunha sociedade chea de defectos, pero que é moi aberta en cuestións de burocracia e papeleo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de setembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas da literatura

14 de septiembre de 2012 a las 0:05

Hai anos coñecín en Ourense un individuo que presumía de ser un perfecto canalla, o cal significaba en concreto que confesaba abertamente odiar os negros e os xitanos e proclamaba sen pudor a súa admiración por Hitler e o labor de exterminio levado a cabo nos campos de concentración. Non era unha postura destinada a impresionar ou a chamar a atención, senón que se trataba dunha convicción fonda e segura. Iso non impedía que o citado personaxe fose ao mesmo tempo educado, culto e gran lector.

Utilicei o seu exemplo onte nos encontros literarios da Casona de Verines, aquí en Asturias, onde se montou unha longa polémica porque a Constantino Bértolo se lle ocorreu dicir que a literatura serve para que a xente sexa mellor. Naturalmente, eu non comparto esta opinión. Ser malvado non consiste en ser inculto senón en ser ruín.

Por outro lado, a literatura pode servir para moitas cousas: gañar a vida, gozar, emocionarse ou encanallarse. A min, persoalmente, sérveme para pasalo ben, como me sucede cos trens eléctricos, a tertulia cos amigos ou un puriño despois de comer. Outra xente prefire coleccionar selos ou andar en bicicleta. Sería imposible que todos tivésemos as mesmas afeccións. Por certo que o martes pola noite houbo tormenta. Deixei a novela que estaba lendo para presenciar a loucura de raios e tronos que caía sobre o mar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de setembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Visita a Llanes

13 de septiembre de 2012 a las 0:07

Onte, despois de cinco horas de coloquio na Casona de Verines, marchamos a Llanes, que queda a uns vinte quilómetros, para cear alí, invitados pola Fundación Príncipe de Asturias. Tendo en conta a categoría do anfitrión, non será necesario que diga expresamente en que consistiu a cea, pois non resulta difícil imaxinar que foi exquisita. Naturalmente, cometimos todos eses pecados modernos que ten establecido a Medicina, pero é que non hai maneira de gozar un pouco da vida se non se peca contra algo.

Llanes é unha vila moi fermosa, bastante ben conservada, con restos nobres na parte medieval, incluído un fragmento da antiga muralla. O mar que a rodea é un mar bravo, pero moi controlado por unha costa valente, cortada a pico na pedra. Ao fondo da cidade, car ao sur, a mole impoñente dos Picos de Europa sobrecolle.

Na vila están de festas. Agora tocan as da Virxe da Guía, así como o mes pasado foron as de San Roque. Cada advocación ten os seus partidarios, segundo me contou o chofer do autobús, que tamén me dixo que o outro día quedara moi sorprendido de ver un veciño vestido con roupa de traballo. Como pensou que se podía deber a un erro, recordoulle que era festivo. O outro, case ofendido, respondeulle que el só se vestía para o seu santo, é dicir, para San Roque, e non para a Virxe, á cal non lle debía nada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de setembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Fraudes

12 de septiembre de 2012 a las 0:07

Hai uns días, nun restaurante ofrecéronme probar unhas angulas (ou meixón, como lle chaman en Tui), pero non auténticas, senón sucedáneas. Polo visto, segundo me explicaron, é un produto de imitación, fabricado a partir de peixe, que se emprega como alternativa máis barata, tendo en conta os altos prezos que as angulas verdadeiras alcanzaron no mercado. Guiado polos principios máis que pola curiosidade, dixen que non, aínda que despois me arrepentín: sempre é mellor aprender algo novo, aínda que sexa no mundo da gastronomía, que quedar co sabido. Esa é razón de que agora non poida falar con coñecemento deste asunto.

Coas angulas hai tempo xa que había trampa: as famosas de Aguinaga non eran de alí, polo menos a totalidade, senón do Baixo Miño, aquí ao lado. Supoño que outro tanto debía pasar con aquela carne de Moaña que antes era obrigada en todas as cartas dos restaurantes madrileños, ou cos pementos de Padrón, ou coas patacas da Limia, por non falar do viño do Ribeiro que antes daban nas tabernas.

Non hai motivo para escandalizarse, pois tampouco a ponte romana de Ourense é romana, pero sobre todo, como ditaminou o Papa recentemente, o inferno non é inferno, xa que non ten lume, nin no ceo reparten viño doce con galletas. Neste último caso, a min gústame que sexa así, da mesma maneira que prefiro que Deus non gaste barba. Nos outros, en cambio, non estou de acordo co fraude. Hai anos, unha noite, en Benidorm, un caribe levoume a un café no que me dixo que abundaban as suecas. Presentoume a tres ou catro, loiras, altas e de ollos azuis, como mandan os canons. Con todo, como puiden comprobar, eran todas alemás.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de setembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Confesión dunha envexa

11 de septiembre de 2012 a las 0:10

Se a un lle preguntasen que é o que máis lle impresiona de Berlín, a resposta sería tan difícil como longa e variada. Sen saír do ámbito da cultura, a lista de marabillas que a un lle gustaría ter no seu país sería practicamente interminable, empezando pola Filarmónica, seguindo pola Biblioteca Nacional e continuando pola famosa figura de Nefertiti no Museo Exipcio. Digo continuando e non rematando, porque non parece fácil poñerlle fin a calquera lista das moitas posibles, todas desexables.

Con todo, se a un lle gustase levar consigo algo de aquí, sería quizais o transporte público, ese prodixio de comodidade, rapidez e eficiencia. Son este tipo de cousas as que contan a verdade sobre a boa organización dun país. O resto, incluídos os museos, os teatros e as bibliotecas, non é máis que unha consecuencia.

Unha sociedade que resolve ben, con antelación e para moitos anos, estas cuestións prácticas, é unha sociedade que tamén resolve outros problemas. Por Berlín circúlase coa mesma perfección que se escoita música na sala incomparable da Filarmónica ou coa mesma facilidade que se consulta unha revista galega na Biblioteca Nacional. Seguro que se en Galicia tivésemos un tren que nos levase nunha hora de Vigo á Coruña, por exemplo, tamén teriamos todo o resto que nos falta.

Esta columna publicouse orixinalmente o 10 de setembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net