Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Unha exposición

30 de Septiembre de 2012 a las 0:06

Onte estivemos na universidade estatal de New Jersey, na cidade de Newark, do outro lado do río Hudson, para ver a exposición “Galicia e América”, organizada polo Consello da Cultura Galega, que se celebra estes días. A sorpresa foi descubrir que había un bo número de estudantes galegos, algúns deles da comarca ourensá de Celanova, entusiasmados coa presenza do seu país nun lugar que non esperaban. Dicían que a partir de agora deixarían de ser alumnos anónimos e perdidos para dispoñer de identidade.

Paseando con Antón Santamarina e Pedro de Llano, este último recordoume algo que eu tiña esquecido completamente. Este proxecto naceu aquí mesmo en Nova York hai varios anos, un día que os tres visitamos o museo da emigración na illa de Ellis e pensamos que sería conveniente facer algo parecido en Galicia.

É confortable pensar que unha conversa informal poida resultar tan transcendente. A min sempre me gustaron as cousas concibidas con modestia, non por virtude de ningún tipo, senón porque estou convencido de que o mundo funciona razoablemente ben con pequenas ideas e complícase de maneira dramática cos grandes sistemas. Non sei se será certo, pero lin nalgún sitio que unha simple bolboreta batendo as ás nun extremo do mundo pode acabar provocando un vendaval a miles de quilómetros de distancia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de setembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Foto

29 de Septiembre de 2012 a las 0:08

Onte pola mañá estiven na Coruña e aproveitei uns minutos que tiven libres para entrar nunha tenda de fotografía, atraído por un par de xoias (quero dicir cámaras antigas) que vira no escaparate. Unha delas era un vello soño que acariñaba desde hai tempo, difícil de cumprir pola súa relativa rareza, sobre todo tendo en conta dous factores que case nunca se dan xuntos: bo estado e prezo razoable. Total, que saín un pouquiño máis pobre do que entrara, pero infinitamente máis feliz. Se hai ceo e vou a el, conténtome con que sexa así. E que poida retratar a san Pedro…

Na tenda, tamén me retrataron a min. Unha señora agradable que estaba mercando algo achegouse e fíxome unha pregunta: “É vostede a persoa que eu penso?” Respondinlle que seguramente era así, non porque eu dubidase de min, senón por medo a que ela estivese confundida. Logo díxome rindo que polas fotos pensaba que eu fora mellor tipo do que era e pediume se podiamos retratarnos xuntos. Ela era alta, pero eu non me atrevín a poñerme na punta dos pés. Por non derramarlle a foto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de setembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Coller cogomelos pola nova

28 de Septiembre de 2012 a las 0:07

Teño un amigo ao que lle gustan os cogomelos, aínda que non creo que sexa un esperto no asunto. O que realmente lle gusta paréceme que é a natureza. De cando en vez sae ao campo a ver o que atopa, e procura, home respectuoso coas cousas e mais coa xente, cumprir as recomendacións que le nos libros. Aínda hai pouco soubo que é mellor cortar os cogomelos polo pé cun coitelo que arrincalos dun golpe. Polo visto, utilizando o primeiro dos procedementos, o fungo volve nacer ao ano seguinte.

Escuso dicir que o meu amigo mercou unha navalla e que se botou ao monte coa conciencia cívica relucente, disposto a utilizar unha técnica que lle parecía sinxela, ecolóxica e razoable. Despois de poñer en práctica sen dificultades maiores o novo método, atopouse cun individuo que andaba ao mesmo, pero pola vella.

Non resulta difícil imaxinar que o meu amigo, despois do que levo contado, é un home inxenuo, convencido da bondade natural de todo home que se dedique, por puro gusto, a coller cogomelos no bosque. Polo tanto decidiu facer apostolado e gañar un novo adepto para a causa. A negativa do outro foi contundente: “Total para que veña outro por detrás a collelas”. Alma depredadora de lobo; ou quizais só de pega rabilonga. Digo a alma, porque o resto, incluída a burremia, é plenamente humano.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de setembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Contra todo pronóstico

27 de Septiembre de 2012 a las 0:07

Alá polo ano 1972, estando eu en Xenebra, un deputado suízo pediu no parlamento federal que se prohibise a venda dun pequeno avión chivato, fabricado no país, o Pilatus-Porter, que os americanos empregaban para que lles sinalase con fume aos grandes bombardeiros os seus obxectivos nas aldeas de Vietnam. Respondeulle outro deputado dicindo que aquel aparello, tan lento e minúsculo, que ademais non portaba armas, non se podía considerar un avión de guerra. O parlamento púxose de parte desta última consideración.

Outro tanto fixo a opinión pública suíza, confortada cun argumento falso, pero formalmente ben construído. Despois de todo, o nome do avión, Pilatus, permitía manter o negocio coa tranquilidade dunha conciencia non demasiado escrupulosa. En cuestións de política, os cidadáns suízos non son fáciles de entender.

Cada vez que fan un referendo, e fan moitos porque abondan poucas firmas para convocalos, os resultados non sempre resultan comprensibles. Teñen votado en contra dunha lei que prohibía almacenar armas nucleares no país; botaron abaixo outra lei que prohibía a especulación inmobiliaria; opuxéronse á creación dun sistema de seguridade social xeneralizado… O domingo, en cambio, aprobaron por estreita marxe unha convención que se opón a toda discriminación racial. Cousa rara, porque os prognósticos prevían o contrario.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de setembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Bruto

26 de Septiembre de 2012 a las 0:07

En Beiro, o lugar ao que me referín onte, había algunha xente daquela que lle chamaban da “cáscara amarga”. En realidade, eran comunistas que traballaban nas obras do ferrocarril. Un deles, segundo se contaba na casa, un día achegouse de noite cun martelo, alá polos anos da República, e púxose a machacar a placa do Sagrado Corazón de Xesús que había na porta do patio. Por milagre, pouco tempo despois, cando empezou a guerra, salvou a vida. É un dicir, porque en realidade non se tratou de ningún feito sobrenatural, senón de que o meu tío, a pesar de ter moi mal xenio e ser ultraconservador, era tamén un home de bo corazón e foi testificar a favor do bruto dicindo unha enorme mentira: que asistía á misa todos os domingos.

Durante anos, eu mirei aquel señor de mala maneira. Mesmo non estaba moi seguro de que merecese vivir, pois naqueles tempos aínda non aprendera que unha persoa vale máis que unha placa, aínda que esta representase o Corazón de Xesús. Nunca lle cuspín na cara porque a educación mo impedía, pero ese sentimento de noxo pasoume moitísimas veces pola cabeza. Co paso do tempo, aprendín a miralo dunha maneira máis humana e comprensiva, pero nunca con simpatía, máis que nada polo fanatismo do xesto aquel de machacar a placa, fose cal fose o significado dun feito tan pouco civil.

A última vez que o vin, sendo el un velliño e eu un rapaz coa carreira recén rematada, parouse a parolar comigo diante do cruceiro, a pesar de que nunca antes cruzaramos unha soa palabra. Falou desas cousas intranscendentes das que se fala cando un necesita un pretexto para saudar a outro. Pareceume unha boa persoa, algo atravesado, quizais, pero bastante benigno.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de setembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha verdade

25 de Septiembre de 2012 a las 0:06

Cando eu era neno, falábase moito do Cego de Allariz, do que non sei máis que era un señor que curaba. Acórdome ben de que na casa, a miña avoa, moi dada a crer que o mundo estaba formado por unha serie infinita de misterios, parecía disposta a aceptar que as marabillas que se contaban daquel home eran todas certas. Non lle gustou nada, por tanto, que eu lle preguntase que como era posible que aquel señor curase toda clase de doenzas aos demais, pero que en cambio fose incapaz de curarse a si mesmo.

O meu avó, que a pesar de ser cacique e somatén e pertencer ao partido de Gil-Robles tiña a mentalidade sarcástica dun volteriano, ría feliz ao ver como o seu neto non tragaba facilmente co que el chamaba con desprezo trapalladas de mangantes. Sen deixar pasar a oportunidade, dixo en voz alta que eu levaba razón.

Sen pretender eliminar a fermosura dos feitos misteriosos deste mundo, hai cousas que son moi simples. Por exemplo, as trampas dos que trafican coa inocencia da xente que se nega a aceptar que a realidade sexa racional, explicable e comprensible. Onte, por exemplo, estiven escoitando na televisión un destes tipos que adiviñan o futuro por teléfono. O home botou unha moza e preguntáronlle se pensaba casar con ela. Dixo que o futuro nunca se sabe. Menos mal que neste caso, polo menos, non mentiu.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de setembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha boliña pequena

24 de Septiembre de 2012 a las 0:07

Onte trouxeron un gato novo para a casa, unha boliña pequena e graciosa como un rato que anda a saltos e fai monadas para divertirse, coa mesma inocencia dun neno. Eu disto dos animais non entendo moito, pero paréceme demasiado peludo, tipo ovella, aínda que é bonito, pois ten a color azulada. Dinme que elixiron un exemplar deses que non marchan nunca da casa, cousa que non sei se será certa, pero que me gustaría que fose, pois os perigos de andar por aí fóra, son cada vez maiores, como se sabe.

Agora haberá que poñerlle nome, o cal non resulta fácil, aínda que espero que non custará chegar a un acordo. A min, con tal de que non lle chamen dunha maneira rara, tanto me ten, sempre que se respecte a dignidade do animal. Durante a comida, pedíronme opinión e veume á cabeza, non sei por que, o nome de Samuel.

O que importa agora é que se críe con saúde e que teña sorte na vida, que nunca se sabe. Pola nosa parte faremos o que poidamos, o resto ten que poñelo o destino, ese capricho que resulta imposible de controlar. Se nada se torce, esta cousiña simpática faranos compañía durante algúns anos. Non lle pedimos nada a cambio, nin sequera que espante os ratos, que moita pinta diso non ten. Abonda con que ande ao seu aire, que durma a pracer e que non arrabuñe nos butacóns. Unha casa sen gato non está nada ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de setembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Virtude heroica

23 de Septiembre de 2012 a las 0:06

O luns pasado, ao chegar a San Sebastián, Robert Mitchum tivo que escoitar unha vez máis na súa vida, xa preto de oitenta anos, as inevitables frases admirativas que lle dedican as señoras descaradas. Unha delas, co despepite descontrolado, quixo arrincarlle a camisa, aínda emocionada coa lembranza do torso espido do actor, aquel recurso obrigado que os produtores lle impuñan en cada película na que participaba e que resulta fácil de calcular: dez, quince minutos do comenzo do filme, peito ao aire. Sempre.

Perden o tempo as señoras con este home. Ninguén conseguiu poñer unha mancha na súa castidade acrisolada, lendaria. Intentouno como puido Ava Gardner, tan ben dotada para a tentación, e atopouse con que a porta da alcoba de Mitchum estaba construída coa chapa de aceiro dunha virtude inexpugnable.

Pertence á raza deses individuos que se distinguiron, máis ben poucos en cada época, por comportamentos heroicos nas arrebatadas cuestións do demo e a carne. Case todos o lograron valéndose do cilicio, as disciplinas e outras mortificacións semellantes. No caso de Robert Mitchum parece que foi o teléfono: cada vez que se sentía acosado por algunha señora estupenda, chamaba a Dorothy, a súa muller de sempre, que o salvaba. Só a impureza tecnolóxica do recurso o apartará da santidade.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de setembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un loro e unha señora

22 de Septiembre de 2012 a las 0:07

En Londres, uns veciños denunciaron a unha señora que lle pegaba ao seu loro. En realidade, pensaron que se trataba dun neno, pois os berros do animal confundíanse cos dunha persoa. Cando chegou a policía e lle preguntou á muller onde tiña escondido o rapaz, ela invitounos a revisar a casa de arriba a abaixo, aducindo que se trataba dunha equivocación, pois vivía soa desde había vinte anos. Efectivamente, os axentes comprobaron que era certo e dispuxéronse a marchar, incómodos pola situación creada.

No momento en que saían, non obstante, o loro, que ata aquel momento estivera calado, deu un berrido angustioso, quizais adiviñando o que ía suceder cando os policías xa non estivesen. Foi así como se descubriu o pastel, que resultou ser indixesto, segundo o testemuño da vella malvada, unha muller perversa, quizais tola.

Entre as trasnadas que lle facía ao animal, unha das máis suaves consistía en darlle pequenos beliscos na peituga, que tiña completamente crismada. A máis salvaxe pasaba pola cociña: a señora puña auga a quentar, sen que chegase a ferver, e metía o loro dentro con rapidez, xusto para que pegase un alarido, pero sen cocelo. Cando lin a noticia, acordeime dun artigo de Julio Camba, onde di que en Londres un loro nunca lle deu a idea de ser un paxaro, senón marisco. Pode ser. Esta muller tampouco parece unha persoa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de setembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Outro

21 de Septiembre de 2012 a las 0:06

Caeu outro. Quero dicir que pouco a pouco, para a miña desgraza, pois estas cousas agrandan o buraco xa de por si grande do escepticismo, vaise confirmando esa lei na que creo desde hai moitísimos anos e que o paso do tempo vai confirmando case día a día dunha maneira inexorable. Esa lei, que non pretendo compartir con ninguén, só comigo mesmo, podería formularse así: o grao de sinceridade da indignación moral dun individuo en relación coa conduta dos demais é inversamente proporcional á súa formulación pública en forma de acusación implacable, de espavento xesticulante ou de descualificación categórica. A moral firme adoita ser comprensiva.

Desde que estou aquí, os críticos máis feroces contra Clinton, aqueles que máis se indignan no nome dos principios, non aqueles que o censuran con claridade, pero sen furia, que tamén existen; aqueles primeiros, digo, van caendo un tras outro na grande charca en que está convertida a política neste país. Primeiro, o señor Dan Burton, que tivo un fillo fóra do matrimonio, logo a señora Chenoweth.

Agora chegoulle a vez ao señor Henry J. Hyde, que hai uns días tivo que recoñecer publicamente os seus pecadiños, sempre os mesmos, é dicir, aqueles cos que eles deberían ser máis comprensivos, precisamente porque coñecen en propia carne as debilidades que a carne padece. En lugar diso, subíronse no pedestal da indignación máis absoluta, envolvéronse nas colores da bandeira americana e fixeron proclamacións solemnes dos valores intocables da familia. Para censurar a conduta de Clinton non facía falta tanta parafernalia. A moral, afortunadamente, lévase mal coa escenificación teatral e móvese mellor na discreción das conciencias.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de setembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net