Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Un óso e un can

31 de julio de 2012 a las 0:08

Confeso que nunca sentín simpatía por Gertrude Stein, aquela señora inmensamente gorda que foi amiga de tantos artistas e escritores alá polos anos vinte, en París. Era un pouco sabichona e bastante suficiente. De Ezra Pound fartouse de facer bromas porque un día lle rachou un butacón ao sentar. A Hemingway pretendía dirixilo como escritor, dicíndolle o que debía facer e o que non. Ela mesma se tiña por un xenio, aínda que en realidade non era máis que millonaria e caprichosa. Picasso fíxolle un bo retrato.

Con Joyce tamén houbo algúns problemas. Parece ser que este lle tiña un medo enfermizo aos cans, o cal é frecuente e non debe constituír ningunha deshonra. Pois Gertrude Stein facía grazas a custa do novelista irlandés, creo que por causa de que, un día, este último se subiu a unha cama para protexerse dun canciño que lle ladraba.

Hai anos, paseando en París polo cemiterio do Père-Lachaise, atopei de sorpresa a campa desta escritora norteamericana, unha máis entre as moitas figuras ilustres da cultura universal que están enterradas naquel célebre camposanto: Balzac, Proust, Isadora Duncan, Oscar Wilde… Agora leo nos periódicos que é o único cemiterio do mundo onde está prohibida a entrada dos cans. A razón foi que un día, un destes bichos marchou cun óso de alguén. A pesar da pouca simpatía que lle teño, espero que non fora unha tibia da señorita Stein.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de xullo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O relato dun amigo

30 de julio de 2012 a las 0:08

O outro día, nunha cea de amigos que tivemos en Ourense, un portugués contounos unha pelexa na que participara unha semana antes, cando un delincuente entrou nunha casa da aldea onde vive, preto de Chaves, e matou a coiteladas a unha neniña de poucos anos. Varios homes saíron en persecución do asasino, armados con escopetas e pistolas. Quen o localizou no monte foi o noso amigo, que se botou a el para prendelo e entregarllo á policía. Coa furia, non se decatou de que o bárbaro medía dous metros.

E por riba pesaba máis de cen quilos. Na loita, unha pistola ía e viña da cabeza dun á cabeza do outro, agarrada ao mesmo tempo polas mans de ambos os dous. Nos longos minutos que durou a pelexa, a morte ou a supervivencia do xusticieiro dependían da forza que tivese para evitar que o outro apretase o gatillo.

Conseguiuno, pero cando xa daba por feito que a historia rematara de maneira feliz para el, o monstro colleu unha pedra enorme para sentenciar pola vía salvaxe o confrontamento. Nese instante, o noso amigo non tivo máis remedio que facer uso da pistola. Por fortuna e porque non era esa a súa intención, non o matou. Foi unha decisión que tomou coa cabeza en contra do que lle pedía o corazón. Contouno con calma, mentres comía e bebía ben. Desde logo, non parecía un heroe, pero si un home legal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xullo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Explicación

29 de julio de 2012 a las 0:07

Contáronme uns amigos que en Madrid hai tres señoras coñecidas, xa algo metidas en anos, desas que saen nas revistas e nalgúns programas de televisión sen motivo especial, por calquera cousa, que fixeron a cirurxía estética co mesmo médico e agora parecen irmás. Se a historia é certa, como me aseguraron, supoño que as vítimas tratarán de evitar atoparse en festas por temor ao ridículo, pois debe ser bastante peor que verse nunha recepción ou nunha voda ou nun baile con idéntico vestido, idéntico bolso e idénticos zapatos.

Onte pola tarde, cando estabamos falando do asunto, un dos contertulios amosou a súa estrañeza pola manía que hai agora de estirar a pel, quitar engurras e poñer mofletes. Mentres dicía a súa opinión, un albanel que reparaba unha fenda nun muro, apenas a dous metros do porche onde tomabamos o café, soltou unha sentenza que eu non entendín ben, pero que me pareceu moi acertada. Dixo: “Iso é porque as mulleres xa non comen cebola”. Ignoro o fundamento, pero non deixa de ser unha explicación.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xullo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Estar aburrido

28 de julio de 2012 a las 0:08

Escribo sentado no porche da casa, ao aire libre, cunha cervexa fría ao alcance da man e unhas pequenas peperetadas nun prato, que me acaban de poñer en riba da mesa para que entreteña o apetito mentres fago este artigo. Á miña beira, a cadela dorme tranquila, roncando un pouco máis da conta. Das casas velliñas chegan os berros dos rapaces e as rapazas que se están bañando e que montan un barullo simpático e vital, no que o estrondo dos chapuzóns ao entraren de cabeza na auga me produce algo de envexa.

Por un momento ergo a vista do que estou facendo e póñome a mirar para o aire, sen pensar en nada, polo puro pracer de papar a mosca. Alá enriba, perdidas na altura azul do ceo, a moitos metros, vexo dúas aves que voan con lentitude e maxestade, asexando cara á terra, quizais á procura dalgún bicho incauto que levar á boca.

Cando volvo os ollos cara á terra, descubro un merlo andando polo camiño, todo solemne. Debe ser alguén no seu mundo porque ten un aspecto severo e señorial, moi mirado, mesmo como se vestise levita. Dáme a impresión de que non saíu a buscar de comer, senón a pasear. Nese preciso momento, un dos meus veciños sorpréndeme na actitude papona que debo ter e saúdame coa man desde o balcón. Despois dime que se nota que estou aburrido. A verdade é que eu tiña a convicción de que o estaba pasando moi ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xullo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O Potiño

27 de julio de 2012 a las 0:07

Outro cura da miña infancia foi o Potiño. Era un home gordo e colorado, que pechaba os ollos cando falaba coa xente, supoño que por razón da timidez. Presumía de bruto. Unha vez, nas festas da súa parroquia, ao chegar a hora do café, algúns dos seus colegas descubriron que había pouco azucre na azucareira. Sabedores da súa fama de anfitrión espléndido, dado á fartura, decidiron gastarlle a broma de acusalo de tacaño. Sen dubidalo, o señor abade marchou á despensa, colleu un saco de azucre de sesenta quilos e chantoullo na mesa, invitando aos seus amigos, case todos eles cregos das parroquias de arredor, a que se servisen.

Para cultivar a sona de bárbaro que lle atribuían, bebía o viño pola botella, aínda estando na mesa, e a continuación limpábase coa manga da sotana. Levaba sempre o pelo moi cortado, cunha perrera trasquilada en redondo, o cal lle confería un aire inequivocamente romano. Con frecuencia utilizaba un gorriño raro, entre bonete e kipá xudea, que recordaba a un dómine antigo, da estirpe do célebre Cabra.

Era gran xogador de tresillo e participaba naquelas timbas nocturnas que a min me tiñan asombrado e que case nunca me permitían presenciar ata máis alá das doce da noite. Despois, escoitábaos desde a cama. O día seguinte, ao levantarme para ir á misa, eu tiña a sospeita de que eles pasaran a noite en branco. Nunca me pareceu mal, nin sequera cando puiden comprobar, uns anos máis adiante, que as encíclicas que eu lía, eles as ignoraban. Un día, confesándome precisamente co Potiño, decateime de que era persoa delicada, moi diferente do que pretendía parecer. Deume un consello que me serviu de moito, pero que non vou contar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xullo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un día

26 de julio de 2012 a las 0:07

Pasei o día de onte en Santiago, de acto en acto, participando nas celebracións da festa do Apóstolo. Pola mañá, saín cedo á rúa para escoitar o concerto de campás e atopeime con moita xente que fixera o mesmo. Aínda que a cousa estivo bastante ben, recoñezo que esperaba algo máis espectacular, quizais porque as miñas previsións non estaban correctamente fundadas. Eu tiña imaxinado que oitenta campás tocando todas xuntas debían armar un folión grandioso, tan impoñente como se a cristiandade enteira concentrase as súas campás en Compostela. Non pensei que non se poden escoitar todas ao mesmo tempo.

Xa pola tarde, fixen a valoración do día para distintos medios e, non sei por que razón, acabei dicindo cousas que non creo que lle interesen a ninguén. Por exemplo, comentei que o discurso do Rei estivera moi ben, o cal resulta unha obviedade, pois todo o mundo dá por feito que os discursos reais deben ser así. Tamén dixen que había moitísima xente na catedral. Por suposto, é natural nun día coma este.

Non falei, en cambio, dos feitos que realmente me chamaron a atención: en primeiro lugar, que o día fose gris e non azul nin brillante, como un supón que corresponde a unha data tan solemne como a que se celebraba onte. Foi de agradecer, pois desa maneira aliviábanse as consecuencias da calor. Non sei se o Apóstolo tivo algo que ver con este detalle, aínda que supoño que non, pero tampouco pasa nada por agradecerllo a el. En segundo lugar, gustoume ver o botafumeiro, coma sempre. Aínda que desde o púlpito nos falaron do seu valor simbólico, eu creo que á xente gústalle porque é un xoguete. E nada hai de malo en que sexa así.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xullo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Carmiña

25 de julio de 2012 a las 0:07

Coñecín a Carmiña (Carmen Martín Gaite) hai moitos anos e desde entón mantivemos unha fermosa amizade. Sempre que coincidimos nalgunha viaxe literaria polo mundo adiante, ela era das que quedaba ata tarde, polas noites, de conversa. Gustáballe a tertulia, na que arrollaba coa súa vitalidade e a súa simpatía. Recordo un amencer, en Cuba, sentados fronte ao mar cun grupo de amigos, no que nos fixo pasar uns momentos inesquecibles cantando con boa voz e con gusto todos os anuncios da radio da súa infancia.

Era inxenua e gustáballe parecelo, pero no fondo posuía unha personalidade forte. Un día díxome que os anos de matrimonio co novelista Rafael Sánchez Ferlosio, un home complicado, foran os máis divertidos da súa vida e que volvería repetir. Non foi capaz de sobrepoñerse, en cambio, á morte da súa filla. Vivía obsesionada, como se non puidese crer que fose certo. Nunha ocasión, nun tren de Estrasburgo a París, fíxenme o durmido mentres ela lle falaba de min a un poeta sueco. Desde entón quíxena máis.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xullo de 2000.

 

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A gloria

24 de julio de 2012 a las 0:08

A primeira imaxe que eu tiven do ceo, nos primeiros anos da miña infancia, foi a dun sitio onde era sempre día de santo Antón. A cousa ten a súa explicación. Nesa data celebrábase a festa do patrón de Sabucedo, alá na Limia, que tiña para min un sentido de alegría absoluta. En primeiro lugar polo clima: normalmente facía sol. Despois porque a misa era preciosa: cantaban varios curas, cantaban algunhas mulleres e unha banda de música tocaba a Marcha Real mentres o celebrante alzaba a hostia consagrada. Logo, á hora do xantar, a casa enchíase de xente, chegaban parentes e amigos e os rapaces recibiamos diñeiro da xente maior.

O diñeiro, naturalmente, incrementaba a felicidade. Podíanse comprar xeados de vainilla, de nata, de fresa e de chocolate. Podíanse dar varias voltas nas barcas e subir nos cabaliños ou achegarse ata unha barraca, pagar unha peseta e disparar catro tiros. Logo, viña a verbena e os foguetes de colores. Por último, xa coa noite andada, os primos durmiamos todos xuntos, ás veces en colchóns botados no chan.

Recordo todo isto porque onte pola tarde, revolvendo na biblioteca, atopei un libro que falaba da vida eterna. Saqueino do estante e púxenme a ler nel, alí no sitio, de pé, sen máis intención que follear un pouco. Uns minutos despois, non obstante, estaba no porche, sentando ao aire libre, metido enteiramente na súa lectura. Desde logo, o ceo do libro non se parecía nada ao meu ceo de neno, pero resultaba igualmente atractivo, sobre todo porque deixaba entender que nestas cousas ou se cre ou non se cre, pois nada se sabe. De maneira que cheguei á conclusión de que a tarde que estaba pasando se parecía bastante á gloria. Completeina cun xeado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O silencio das xentes do Norte

23 de julio de 2012 a las 0:08

Onte aproveitei a tardiña para ir dar unha volta cuns amigos pola cidade, curioso por coñecer esta novidade da que xa falan os periódicos suecos e que vai camiño de transformar o centro das vilas, ata hai ben pouco un conxunto de rúas baleiras e mortas pola noite, nuns lugares abarrotados de xente nova bebendo e comendo en bares e terrazas ou formando coros inmensos á porta dos establecementos, cos vasos na man, de pé, metidos de cabeza niso que nós chamamos o mogollón.

Despois de varios intentos fracasados, encontramos sitio nun restaurante moi concorrido, nunha praza que nunca antes me chamara a atención, pero que agora, tan animada de xente, me pareceu que adquiría unha beleza biolóxica e suada, moi humana.

Desde o principio notei unha sensación indefinida, nin agradable nin desagradable, soamente rara. Tratei de averiguar a que se debía aquel pequeno desacougo, que conforme pasaba o tempo ía en aumento. Por fin deime conta de que no comedor había un ruído insoportable e de que a xente falaba a berros, como en España, como en Italia. Vese que á hora de importar costumes non se pode escoller e separar o bo do malo. Ou que simplemente os rapaces suecos se fartaron do silencio dos seus pais.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xullo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O proveito dos libros

22 de julio de 2012 a las 0:08

A última vez que estiven en París busquei a librería de Maspero e xa non dei con ela. Algunhas horas pasei nos seus locais, non obstante, alá polos anos sesenta. Había libros que parecían milagres. Despois, cando chegaba a hora do regreso, era preciso discorrer toda clase de acochos, probablemente ineficaces e inocentes, para evitar que fosen descubertos pola policía española na fronteira. Así pasei eu unha biografía crítica de Franco, a historia da guerra civil de Hugh Thomas e outras clandestinidades entón prohibidas.

Os clientes de Maspero tiñan, en xeral, a pinta inconfundible dos mozos revolucionarios daquel tempo, partidarios de Fidel Castro, entusiastas ardorosos das guerrillas en calquera parte do mundo e opositores activos á intervención americana no Vietnam. O uniforme consistía en barba, casaca militar e botas do mesmo estilo.

Moitas veces, as casacas estaban acondicionadas para decomisar libros, que era a maneira de roubalos sen que fose nin vergonza nin pecado. Daquela, na librería de Maspero roubábase moito o Tratado de economía marxista de Ernest Mandel, que morreu o xoves pasado en Bruxelas. Eu vinlle coller os tres tomiños a un mozo alto e moreno, con pinta de marxista arxentino. Meteunos por dentro da casaca, fixo unha leve manobra de despiste e alá se foi a preparar a revolución na súa patria. Polo que se ve, non tivo moito éxito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xullo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net