Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Visita

20 de junio de 2012 a las 0:01

En Dortmund vai tanta calor que non apetece saír. Esa foi a razón de que onte estivese no hotel lendo. A iso das dúas había unha visita a unha planta de carbón que se pechou hai sete anos, pero que se conserva como parte da historia da cidade. Apunteime e resultou interesante. Alí traballouse duro, en condicións non humanas. Os letreiros e os avisos estaban en turco e en grego. Chamoume a atención que non estivesen tamén en castelán, tendo en conta que aquí hai unha colonia duns catro mil españois.

Polo visto, residen aquí bastantes portugueses, que non se levan ben cos galegos, segundo contan. Resulta chocante que a xente se ame de dous en dous para odiarse de mil en mil. No noso tren é un dos temas de conversa porque pola circunstancia desta viaxe vense obrigadas a convivir xentes que son inimigas desde hai séculos. Co tempo, estas xenreiras acaban sendo ridículas e países que estiveron en guerra intercambian logo homenaxes aos mortos. O mellor sería, sen embargo, que antes non os matasen.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha excursión polo Mosela

19 de junio de 2012 a las 0:01

Onte pola mañá espertáronme as campás da catedral de Tréveris, unha fervenza musical impoñente que agradecín moito. Desde hai anos vivo nun lugar onde ese agradable soar do bronce, tan ligado ás alegrías da nenez, foi substituído nunha capela próxima á miña casa, por unha cinta magnetofónica conectada a un altofalante deses que se utilizan para amplificar a música das orquestras nas verbenas. De maneira que me erguín contento e abrín a ventá para escoitar aínda mellor aquel regalo de Deus.

Despois viñéronme buscar para facer unha excursión polo Mosela, ata a vila de Cochem, a uns oitenta quilómetros, onde hai un castelo tan ben colocadiño no alto dun monte, sobre o río, que se chega a ser un pouco máis fermoso aínda parecería un cromo. Afortunadamente, porque lle falta ese punto é unha marabilla.

O mesmo sucede con Bernkastel, unha cidade pequena, tamén con castelo, rodeada de viñas. As casas son preciosas, moi ben colocadas, algunhas delas do século XV. Comimos precisamente nun restaurante instalado nunha das máis antigas. Como o tempo non era malo, xantamos fóra, ao aire libre. Gustaríame falar do menú, da cervexa, do puro e da tertulia que seguiu. Non o vou facer, non obstante, porque a felicidade non se debe exhibir. Ademais, estas cousas non son difíciles de imaxinar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xuño de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

De viaxe

18 de junio de 2012 a las 0:01

Hoxe teño que ir a San Diego, en California, onde darei unha conferencia na universidade o próximo xoves. É unha viaxe longa, de máis de doce horas, cunha parada breve, para cambiar de avión, en Nova York. Nestas ocasións, o que fago sempre é ler, entre outras cousas porque non podo durmir, que se ría o máis razoable. Confeso que sinto envexa por esas persoas que se acomodan no asento do avión, tapan os ollos cun antifaz e botan un soniño. Se non fose polas caras feas que poñen, sería unha marabilla.

Algunha vez, canso de ler e sen ningunha outra actividade en que matar o tempo, teño imaxinado como se podería deseñar un avión máis cómodo, cun sistema de asentos convertibles en camas. A final, desisto porque me dá a sensación de que podo acabar sendo un dos inventores da pólvora ou o tolo do movemento continuo.

Os avións están ben como están: todo aproveitadiño e cada obxecto no seu sitio, a non ser os propios cóbados, que un non sabe onde metelos á hora de comer. Nese momento, eu que son escasamente competitivo, perdo sempre a partida fronte aos meus compañeiros de asento. Así que como cos brazos pegados ao corpo, baixando a cabeza ata o cuberto e procurando non molestar. Supoño que debo compoñer unha imaxe un pouco ridícula, pero non importa. Se miro aos lados, tampouco parece que os demais campen moito mellor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Historias

17 de junio de 2012 a las 0:01

Recibín a visita do meu amigo Xulio Losada, de Ourense, de quen teño falado aquí noutras ocasións. Comemos na casa, ao aire libre, aproveitando o bo tempo, a pesar de que había algo de néboa, e fixemos tertulia durante case toda a tarde. Non coñezo ninguén que conte as cousas tan ben como as conta este home, un narrador fantástico, que sabe centos de historias e que podía escribir a novela máis divertida que un podería imaxinar sobre a súa cidade natal. Moitas destas historias viviunas el, pero outras xa as herdou do seu pai, que tiña fama de ser un moi bo narrador oral, ou do seu tío Arturo, ou da súa nai Lucila, que era tamén un gran personaxe.

A visión que Xulio Losada dá do Ourense de hai uns anos, no que vivimos xuntos moitas horas de amable lecer, sobre todo polas noites, cando nos daban as tantas andando de paseo polas rúas, falando e falando, está entre a comedia e o esperpento. Non sei se será unha versión moi fiel da realidade, pero os trazos do seu debuxo verbal son dunha beleza cativadora, literaria e sutil, moi aguda.

De todos os personaxes dos que falou onte, acórdome especialmente do Paquiño, un carpinteiro habilidoso, pero informal, a quen coñezo eu tamén, deses que empezan dez obras ao mesmo tempo para non perder ningunha, pero que antes de rematalas acaban por desesperar a todo o mundo. O que eu non sabía é que un día, un dos seus clientes, farto de tantas interrupcións, decidiu atalo a un radiador da casa para que non puidese marchar. Naturalmente, utilizou unha corda de varios metros, de maneira que o carpinteiro traballase con liberdade de movementos. Aínda que, ben pensado, empregar aquí a palabra liberdade é un sacrilexio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lembranza dunha muller

16 de junio de 2012 a las 0:01

Onte, cando souben a noticia da morte de Ella Fitzgerald, puxen un disco para escoitar unha vez máis a súa voz. É unha gravación que a cantante americana fixo en Roma, en directo, o día 25 de abril de 1958, na mesma data en que cumpría corenta anos de idade. Hai nese disco unha peza que a min me gusta especialmente, non só porque se trata dunha das mellores cancións de cantas cantou Ella, senón porque leva un título moi relacionado cos seus inicios no mundo do jazz: Stompin’ at the Savoy.

Efectivamente, foi no Savoy onde se deu a coñecer. Teno contado a pianista Mary Lou Williams, que un día, cando andaba paseando sen rumbo por Harlem, ao pasar por diante do mítico local, escoitou unha voz que lle producía verdadeiros calafríos nas costas. Entrou e viu unha rapaciña adolescente, moi agradable.

Non tiña o temperamento desgarrado, algo enlouquecido, de Billie Holiday, senón que era tranquila, quizais un pouco triste. A vida non se portou ben con ela: criouse nun orfanato. E o home que a descubriu, Chick Webb, morreu cando empezaba a ser para a mociña o pai que esta non tivera. Casou varias veces, sempre con mala sorte. Con frecuencia pasaba depresións que a mantiñan alonxada dos escenarios durante varios meses. Probablemente non foi feliz, pero en cambio fixo feliz a moita xente co seu canto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xuño de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha moda

15 de junio de 2012 a las 0:01

Onte escoitei na radio un escritor que estaba indignado, case dunha maneira profesional, con isto do campionato mundial de fútbol. Debe ser a fase que toca agora, porque hai uns anos a moda era a contraria: presumir de ir ao campo a ver os partidos. Antes aínda, en cambio, alá polos sesenta, considerábase algo parecido a un pecado. Recordo que daquela, un día chegou á tertulia de don Vicente Risco, en Ourense, un pintor, coincidindo cun encontro futbolístico de moito postín. Sen malicia de ningún tipo, don Vicente preguntoulle se viña ao fútbol e o artista, con voz de quen foi pillado en falta, dixo: “Si, porque ultimamente me dedico a pintar multitudes”.

Ignoro se por tomarlle o pelo ou porque era iso o que pensaba, Risco confesoulle que se non vise tan mal, pois non vía case nada, tamén el se animaría a ir ao estadio do Couto. Entón o artista aproveitou para pasar do interese polas multitudes a outros aspectos máis directamente relacionados co deporte, aínda que sen quitarlle a dignidade que requirían: o colorido, a plástica do esforzo, o campo…

Co tempo, coñecín e tratei aquel pintor. Sen que el o recoñecese abertamente, notábase que era un grande afeccionado. Un día, na terraza do desaparecido Café Galicia, na Coruña, mentres tomabamos un refresco e el me pedía que lle escribise unhas palabras para poñer no catálogo dunha exposición que ía facer, quedou calado un momento, ollando cara á rúa. Entón díxome en voz baixa: “Ese que vai aí é Juanito Acuña”. Efectivamente, era Acuña, o antigo porteiro do Deportivo, que eu recordaba dos cromos. Mirou para el extasiado, como se fose Miguel Anxo ou Picasso. ¡Que digo! Mirouno como só podería mirar a un futbolista.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xuño de1998 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sentir envexa

14 de junio de 2012 a las 0:01

O sábado estiven con outros amigos en Xanceda, na casa de Felipe Fernández Armesto, onde despois de xantar, comodamente instalados no salón, fixemos unha longa tertulia que durou case ata o solpor. Os temas, como sucede sempre neste tipo de reunións informais, foron moitos, entroncados uns noutros de maneira espontánea, deixándonos arrastrar pola enxurrada fluvial da conversa, que ao final chegou a ser como un río cheo de derivacións e meandros. Unha delicia. A experiencia vital do anfitrión dá para moitas horas de lecer.

Desde rapaz tiven a sorte de vivir rodeado de homes e mulleres que sabían contar historias, e resultou tan atractiva para min esta condición, que os meus mellores amigos foron sempre xente de máis idade, que é a que conta mellor. De aí que me encante facer tertulia con persoas que teñan vivido moito e que saiban narrar con arte o que viviron. Un pracer semellante ao da lectura. Así foi a tarde do sábado.

Nun momento da conversa, onde as historias chovían sen parar, fíxose un deses claros que sempre aparecen nas boas tertulias como se fosen un escampado, necesarios para que as anécdotas non se queden en contos e sirvan tamén para reflexionar. Entón falouse da envexa. Cando saímos de Xanceda, eu sentina dentro de min. Que Josep Pla lle dedicase a Felipe Fernández Armesto un capítulo nas súas obras completas chamándolle amigo, a min prodúceme unha envexa irreprimible. Tanto que o teño que dicir.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xuño de 1993.

 

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A biografía de Camus

13 de junio de 2012 a las 0:01

Aproveitei o descanso obrigado destes días griposos para ler a biografía de Albert Camus escrita por Olivier Todd, recentemente publicada. Son preto de novecentas páxinas espléndidas sobre un dos escritores a quen eu máis teño admirado na miña vida. Aínda podo recordar exactamente en que lugar me atopaba o día 5 de xaneiro do ano 1960, a iso das dez da mañá, que foi cando souben polo periódico que Camus morrera en accidente de automóbil o día anterior: estaba na casa de Dalmiro Castro, un amigo de Xinzo de Limia.

Moitos anos despois, andando pola Provenza, un día achegueime ata Lourmarin, a pequena aldea onde repousan os restos do escritor francés. Esperaba encontrar na tumba algunha das frases memorables que escribiu, pero atopeime só co seu nome, apenas visible, gravado sobre unha pedra, e as datas do nacemento e da morte. Lendo agora esta excelente biografía, non inferior á de Lottman, un decátase da furia con que foi tratado Albert Camus polos seus colegas, sobre todo por Sartre e por Simone de Beauvoir.

Esta última especialmente escribiu verdadeiras infamias sobre o seu antigo correlixionario e amigo da mocidade. Non obstante, polo que se ve, o tempo non lles deu a razón: segue sendo un escritor querido, admirado e lido. Parece xusto para un home que escribiu unha frase que di: “Gústanme profundamente os seres humanos”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un país pequeno

12 de junio de 2012 a las 0:01

Os físicos coñecen ben o nome de H. A. Lorentz, un profesor holandés que unía á súa condición de sabio a característica de ser unha boa persoa. Como tantos homes eminentes, nunca tivo unha alta opinión de si mesmo, pois consideraba que as cousas das cales trataba eran no fondo bastante sinxelas. Pensaba que a ciencia, ao contrario da especulación filosófica, raramente metía a xente en conflitos e que a súa aspiración máxima na vida consistía en axudar a resolver algúns problemas concretos, non demasiados.

Hai uns días, ordenando papeis, atopei unha frase deste home que eu mesmo anotei non sei cando e que tampouco recordo en que lugar a lin. Di que sempre se sentiu moi contento de ter nacido en Holanda, non por patriotismo, senón porque se trata dun país tan pequeno que nel non se poden facer grandes disparates.

Supoño que cando copiei estas palabras estaba pensando en Galicia e que a idea que encerran me debeu servir nalgunha ocasión como argumento, quizais nunha discusión, talvez nunha conferencia. Cousa dos poucos anos. Como todas as frases fermosas, o seu valor supremo reside na propia beleza, non na verdade do que proclama. Que Galicia é un país pequeno resulta evidente. O que xa sería máis difícil de aceptar é que nel non se poidan facer grandes disparates. Polo menos, burradas dinse unhas cantas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un libro e unha amiga

11 de junio de 2012 a las 0:01

O outro día chamoume Marina Mayoral desde California, onde está dando un curso na universidade, para pedirme que a representase no pazo de Moldes, Concello de Boborás, no acto de entrega do Premio Losada Diéguez de literatura que se celebrou o último sábado e que este ano lle concederon a ela. Escuso dicir que aceptei encantado unha encomenda tan grata, en primeiro lugar porque se trata dunha amiga, pero tamén porque se dá a circunstancia de que no libro galardoado hai un conto dedicado a min.

Supoño que a cousa sería distinta para o Concello de Boborás, convocante do premio. Como todo o mundo sabe, Marina é unha magnífica escritora, ademais de ser unha moza moi alta e moi guapa, dotada de gran simpatía. Non me estrañou, polo tanto, que os organizadores dos actos se puxesen tristes ao coñecer a noticia.

Hai moitos anos eu merquei en Madrid, nunha librería de vello, un fermoso libro do século XVIII, encadernado en pergamiño: a vida de Clemente XIV, o franciscano Ganganelli, escrita polo Marqués de Caracciolo. É unha biografía preciosa. Ese libro sempre me produciu unha pequena mala conciencia porque levaba na primeira páxina un vello cuño, perfectamente lexible, do Concello de Boborás. Moitas veces me pasou pola cabeza devolverllo. Fíxeno o sábado para compensar a ausencia de Marina Mayoral.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de xuño de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net