Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Un retrato

30 de junio de 2012 a las 0:01

Falei onte aquí do pintor Xavier Pousa e dos anos que pasamos en Ourense, alá polo principio dos sesenta, cando formabamos, xunto con outros amigos, un pequeno grupo de artistas novos e escritores en tempo de aprender. Unha parte non pequena das nosas vidas transcorría en bares, tabernas e cafés. E outra parte non menor desenvolvíase fundamentalmente polas noites, ata as primeiras horas da madrugada. Ou ata as últimas. Creo que todos tiñamos a sensación de que durmir equivalía a perder o tempo, pois había que falar moito, discutir e arranxar o mundo. Ás veces, tamén, cumpría divertirse, incluso a base de bordear varios precipicios.

Naquela época non era demasiado difícil. Unha noite, por exemplo, un dos pintores púxose a pintar do natural, nunha das rúas da cidade, mentres os demais permaneciamos arredor. De alí a pouco, apareceu un garda que se empeñou en incordiar: permiso, carné e todos os inconvenientes legais que se lle ocorreron para facer fronte a algo que a el lle debía parecer unha subversión.

O autor do cadro, que non recordo quen era, mentres o resto discutiamos co augafestas, foi pintando a este en caricatura nunha esquina: bigotes e cara de bruto. Sacouno cuspidiño. O compañeiro, ao descubrir o atentado, pasoulle aviso de que lle acaban de tirar un retrato e que o sacaran ridículo, como se o tomasen de coña. Ambos os dous axentes entenderon entón que se trataba dunha cousa grave e decidiron a detención do pintor. A cousa rematou nunha oficina macabra, onde había un xefe gordo que resolveu o incidente pedíndolle ao artista que lle recortase os bigotes ao pintado. Da cara de bruto non dixo nada. Era imposible retocala.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Gastronomía política

29 de junio de 2012 a las 0:01

Cando no mes de xaneiro pasado, o chanceler alemán, Helmut Kohl, visitou os Estados Unidos, a opinión pública do país quedou conmocionada ao descubrir a través dos periódicos que o político visitante e o presidente Clinton, no transcurso dun xantar, comeron unha cantidade tan grande de pasta que con ela se podería encher un colchón. Por se fose pouco, á hora dos postres liquidaron entre os dous sós un carriño enteiro de lambonadas: varios pasteis de mazá, catro tortas de queixo e un número indeterminado de flans.

Son talvez os dous mellores dentes do circuíto político internacional. No caso de Kohl, abonda velo: cento corenta e seis quilos de masa muscular, un pescozo enorme de boi e unhas costas que para medilas de extremo a extremo fai falla unha cinta métrica de ración. Polo que respecta a Clinton, a cousa resulta máis sorprendente.

O presidente americano non ten o aspecto de zampabolos do seu colega xermano, pero debaixo da aparencia dun home normal, escóndese un auténtico depredador. Antes de cada xantar, toma un aperitivo a base de hamburguesas, salchichas, salsas, patacas fritas… Mentres tanto, o seu cociñeiro francés comproba desconsolado que Clinton prefire estas trapalladas culinarias antes que os pratos refinados que el lle prepara. A opinión pública está tamén preocupada; non tanto pola gastronomía como polo gasto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Terrazas

28 de junio de 2012 a las 0:01

Empezan as terrazas do verán, que é un dos meus vicios preferidos, sobre todo polas noites. Gústanme en solitario ou en compañía. Ocorre que se estou só resulta inevitable escoitar as conversas que se producen arredor. En xeral, a xente fala en voz tan alta que un non pode evitar saber de que están tratando, incluso  n mesas distantes varios metros. Así, por exemplo, o outro día aprendín varias cousas. Primeira, que en Madrid, un señor que veranea en Baiona desde hai vinte e tres anos, ten unha veciña de noventa e sete que é malísima: tira co prato da comida, chúspelle á criada e insulta a Anguita na televisión.

Tamén escoitei a unha señora falando con moita furia contra Rigoberta Menchú. Non era unha señora ignorante ou cotilla, senón ben informada. Tiven a impresión de que os datos que manexaba en contra da pacifista centro-americana, que eu coñecía tamén, máis que feitos obxectivos destinados a facer unha crítica, eran simples pretextos para demostrar a antipatía que lle inspiraba a célebre muller.

Aínda que falaban baixo, escoitei tamén unha parella que se atopaba ao meu lado: ela, moi guapa, morena, de pelo ensortellado, ollos grandes, vestida de negro, con pantalóns, duns dezanove anos; el, maior ca ela, tamén moreno, vestido informal, con cara de despiste, fumando un puro. Falaban de Venecia, pero as súas palabras chegaban de forma intermitente e tampouco quería forzar o oído para asaltar a súa intimidade. Nun momento, el dixo unha cousa que me sorprendeu: todo amor se pode explicar. Déronme ganas de regalarlle unha idea de Benavente: O amor, cando recobra o xuízo, pásalle o mesmo que a Don Quixote, que está para morrer.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha recomendación

27 de junio de 2012 a las 0:01

A primeira vez que estiven en Trieste, hai xa bastantes anos, baixei do coche nas inmediacións dunha praza que me fixo pensar que me atopaba en Portugal: a Praza da Unidade de Italia. En realidade era como se aquilo fose a Praza do Comercio de Lisboa. É que Trieste non se parece nada ao resto de Italia. Nin sequera nos tolos, que alí son diferentes. Carecen do aspecto acelerado que teñen os dementes en Bolonia ou en Florencia. Son uns tolos tristes, amurriados ou durmidos nas esquinas dos cafés.

Trieste ten dado uns tipos notables, como aquel comerciante chamado Ettore Schmitz, que fabricaba pintura para barcos, o cal o levou a estudar inglés con vistas á exportación. A casualidade quixo que o seu profesor fose James Joyce, o cal o converteu nun escritor coñecido en todo o mundo polo pseudónimo de Italo Svevo.

O feito de que nacese en Trieste fíxome reter na memoria o nome de Roberto Bazlen, de quen ten falado o editor Einaudi como dunha eminencia gris da súa editorial, amigo de Pavese. Agora sei tamén que pasaba a vida na cama lendo e fumando, pero sobre todo acabo de descubrir que, en segredo, durante anos, escribiu tamén unha novela moi fermosa. A quen lle guste a boa literatura, recoméndolla vivamente. Titúlase El capitán de altura e está publicada nunha pequena editora chamada Trama Editorial.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xuño de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un paxaro

26 de junio de 2012 a las 0:01

No porche da casa, entre as madeiras que serven de soporte ás tellas que o cobren, hai tempo que vive un paxaro. Non sei nin quen é nin como se chama. Deduzo razoablemente, polo pouco espazo que ocupa, que se trata dunha cousa pequeniña, apenas uns poucos centímetros de vida precaria, pero non sei nada con certeza. Cada vez que abro a porta ou me achego a esa parte do xardín, escoito un bater nervioso de ás e unha fuxida precipitada, non de ladrón atrapado in fraganti, senón de alguén que teme pola súa vida. Nesas circunstancias, como moito, nunca conseguín ver máis que unha mancha no aire. De maneira que iso é todo canto podo dicir.

A min agradaríame ser amigo deste paxaro, sen pedirlle nada a cambio, por suposto, nin sequera que me cantase un pouco. Estes animais gústanme porque si, canto máis pequenos, mellor. En Suecia, nos veráns, ás veces éntranos na cociña un paxariño a quen bautizamos como Klaus, dunha familia que alí se coñece como talgoxe e que debe equivaler a iso que aquí chamamos un ferreiro.

Este Klaus avisa cando chega, peteirando no cristal da ventá, e logo entra na casa. Come na man, preferentemente queixo. Con todo, non semella nada interesado, pois ás veces tense pousado na miña man sen que houbese comida nela. Parece unha proba clara de amizade. Quero dicir que non vén só por interese. En todo caso, dá igual. Pero volvendo ao comezo, este paxaro veciño e descoñecido que vive no porche non quere ser amigo. Ou non pode. Quizais teña medo ou malas experiencias anteriores. Unha pena, pois eu podía levarme ben con el, facerlle algúns favores e pasarmos algúns momentos xuntos. Nada importante, pero estaría moi ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un can serio

25 de junio de 2012 a las 0:01

Houbo tres ou catro días, aí atrás, que cando ía pasear á praia polas tardes, á caída do sol, un can púñase ao meu lado e facía comigo o percorrido. Era un can normal, de raza doméstica, non distinguida, pelo escuro e alzada respectable. De carácter pareceume tranquilo, incluso algo pachorras, aínda que non parvo. Non conseguín, non obstante, falar con el. Intenteino a primeira vez que o vin, pero non me fixo caso. Limitábase a acompañarme en silencio, moi preto de min, tanto que, visto de fóra, eu ben podía pasar polo seu dono.

Cheguei a pensar se podía ser un animal abandonado, pero non tiña esa traza: gordiño e mantido, mesmo ben aseado, parecía vir de boa casa. Pasoume tamén pola cabeza a idea de que fose un bicho con vicio, deses insaciables, que se volven consumidores e pedinchóns, aínda que tampouco me deu motivos para iso.

Unha tarde, o can xa non acudiu á cita, de maneira que fixen o paseo só. Estiven pendente, mirando por ver se o vía, pero non estaba. Finalmente, cando volvía para a casa, de pronto descubrino no medio e medio da praia, xogando cunha rapaza nova de moi bo aspecto. Facía festas, botaba carreiras atoleiradas, regresaba dando saltos, volvía correr dun lado para outro, demostrando con claridade a felicidade que sentía. Naturalmente que non me importou a diferenza no trato. Eu faría outro tanto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xuño de1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha cabeza

24 de junio de 2012 a las 0:01

Unha velliña laponesa de Noruega conseguiu o outro día realizar o soño da súa vida: atopar e enterrar dignamente a cabeza do seu avó. Trátase dunha historia longa e complicada, que se inicia no século XIX, cando o seu antepasado foi condenado a morte e decapitado. Nese momento, aquel home perdeu a cabeza dobremente, pois ademais de separarlla do resto do corpo mediante un tallazo brutal no pescozo, foille confiscada polas autoridades, que a entregaron á universidade de Oslo, onde algúns científicos andaban daquela moi preocupados en descubrir se a orixe da poboación escandinava, que talvez eles chamarían raza, estaba nos laponeses.

Atopar a cabeza extraviada non foi fácil, máis que nada pola circunstancia de que son moitas as que se gardan aínda na universidade, que é certo que están perfectamente clasificadas, como corresponde a unha institución científica, pero que presentan algunhas dificultades e ofrecen bastantes puntos escuros.  A velliña investigouno todo, incluso notas a pé de páxina en libros alemáns.

Foi unha destas notas a que conduciu esta señora ata Dinamarca, seguíndolle a pista a dúas cabezas que lle foran cedidas a uns investigadores daquel país para realizar os seus propios experimentos. Nunha parte do cráneo, escrita sobre a pel, estaba a clave. Deste xeito rematou o empeño da velliña laponesa, que conseguiu, por fin, enterrar a cabeza do seu avó. Para que todo saíse ben, contou coa axuda duns parentes que fixeron unha caixiña de madeira preciosa, toda forrada por dentro, e cun cura cheo de sentido común que botou un discurso sinxelo sobre a estupidez humana. A idade da señora impediulle asistir. Pero alí estaba a televisión.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Guadalajara

23 de junio de 2012 a las 0:01

Onte collín un avión en Tijuana, na Baixa California, e vin para Guadalajara, invitado polo Consulado Xeral de España, para dar unhas conferencias e participar nuns encontros con escritores mexicanos. Alegroume ver na lista destes últimos a Fernando del Paso, de quen lin con devoción, hai xa bastantes anos, unha novela espléndida: Palinuro de México. Como non teño que empezar as actividades ata o martes, o cónsul aproveita para levarme dun lado para outro no seu coche e amosarme a cidade.

O contraste entre a Baixa California e Jalisco é moi forte. Alí arriba, na fronteira cos Estados Unidos, abunda o chabolismo e as cidades teñen un aire de campamentos do Oeste, como se aínda estivesen habitadas por aventureiros. Ao entrar no aeroporto de Tijuana dan ganas de botarse a correr e non coller o avión, tan caótico parece todo.

Aquí abaixo semella diferente. Guadalajara é unha cidade fermosa, chea de árbores, de casas con pouca altura, clima excelente nesta época do ano, e moi alegre. Chamoume a atención o fervor relixioso da xente. Onte, por exemplo, vin bastantes persoas, incluso rapaces novos, camiñando de xeonllos para entrar na igrexa da Virxe da Expectación. É unha relixiosidade rara, con moitos ritos, cruces, estampas, bicos aos santos… O cónsul amosoume un papel dun señor que lle daba grazas á Virxe pola morte dun inimigo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Escribir un relato

22 de junio de 2012 a las 0:01

O domingo pasei o día enteiro escribindo un relato. Non é que se me ocorrese ningunha idea especial e que me apetecese construír con ela unha historia, senón que me fixeron un encargo. É dicir, que se trata dunha narración con pé forzado, pois a petición inclúe tamén o tema. Queren que escriba sobre a lenda da Lagoa de Antela, hoxe desecada e convertida nuns inmensos campos de cultivo, pero onde había antes unha cidade asolagada, que cando eu era neno todo o mundo chamaba Antioquía.

Empecei a escribir sen plan fixo, falando primeiro de dous curas. En realidade, o que sucedeu é que, ao pensar na miña terra, viñéronme á memoria uns cregos que coñecín na infancia, un deles xogantín e cazador, vividor e comellón, e outro algo mixiricas, un pouco madamita, de cara esbrancuzada e pelo de rato, moi metido en teoloxías, iso si, sen pasar nunca a raia ortodoxa de Trento.

Pareceume que estas dúas personalidades tan distintas podían dar orixe a un conflito, sobre todo se a historia se situaba no século XVII, en pleno furor inquisitorial, con lume purificador e outras tracas. Entón cruzoume polo maxín o Merello, un taberneiro da miña nenez, a quen sorprendín un día nunha horta facendo unha necesidade. No relato convertino nun home que un día se ergue de noite con dolor de ventre e pon un ovo. E non digo máis, para non destriparlles o conto aos que mo encargaron.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un estudante vago

21 de junio de 2012 a las 0:01

A un rapaz veciño que pasou o curso facendo o vago dunha forma excesiva, os pais puxérono agora a traballar na construción. Véxoo saír polas mañás asubiando, co paquete do almorzo na man, coma se fose a unha festa. En realidade vai a unha obra de aquí cerca a dar caldeiros de masa, arrincar puntas das táboas vellas e facer algúns recados para xefes e oficiais. Desde que empezou, ten boa color na cara, non aquela brancura de alma en pena que antes lle daba o aspecto enfermizo dun triste pecador.

Durante o curso, saía da casa máis ou menos á mesma hora, pero víase amurriado, co aire dun paxariño aterecido, co peito metido para adentro e os ollos arrastrados polo chan. Alá polo mes de marzo sorprendino enganchado ao cigarro, supoño que de maneira furtiva, pois adoptaba para fumar unha maña nerviosa e complicada.

De maneira que a transformación do estudante desastroso é sorprendente. Tanto que temo que a intención dos pais lles vai saír como un tiro pola culata. É dicir, que non me sorprendería demasiado que este neno lle acabase encontrando máis graza a manexar unha máquina de facer formigón que a aburrirse nas clases de oito horas cada día. Desde logo é o que lle pinta na cara. A verdade, non me estraña. Onte mesmo vin as preguntas dun exame para rapaces: pareceume un método perfecto para fomentar a albanelería.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net