Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Pensadores

31 de Mayo de 2012 a las 0:01

O domingo, despois de traballar un par de horas no xardín, senteime a ler un pouco no porche. No libro que elixín, o autor contaba unha historia que viviu hai seis anos durante a guerra de Bosnia, mentres acompañaba un grupo de serbios que defendían unha posición na súa aldea, a douscentos metros das liñas croatas. A un lado e ao outro, os integrantes de ambos os dous bandos, eran veciños. Antes da guerra foran xuntos á mesma escola, saíran coas mesmas mozas e xogaran en parellas a partida nos mesmos cafés. De súpeto, ao empezar o conflito, convertéronse en inimigos.

Intrigado pola situación, o periodista preguntoulle a un dos soldados serbios cal era a razón daquel disparate. O home mirouno con desprezo, sacou un paquete de tabaco e dixo: “Ve? Estes son cigarros serbios. Do outro lado fuman cigarros croatas”. Cando o xornalista lle recordou que todos eran cigarros, o outro limitouse a dicir: “Os estranxeiros non entenden nada”. Con todo, aínda seguiu pensando.

Como froito da súa reflexión, uns minutos despois engadiu: “Os croatas pensan que son uns europeos moi finos, distintos de nós, pero sabe o que lle digo?, que todos somos merda dos Balcáns”. Estaba claro que as súas ideas se ían perfilando. Primeiro, todo era diferente, incluso os cigarros; logo, todos eran a mesma cousa. Por último,  unhas horas máis tarde, o paisano achegouse ao estranxeiro e díxolle, coma se aínda lle seguise dando voltas na cabeza á pregunta que este lle fixera: “Mire, a min non me pagan por pensar”. Seguro que era así, pero estaría ben saber quen pensou por el para convencelo de que era inimigo a morte dos seus veciños e amigos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de maio de 1999 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un namorado

30 de Mayo de 2012 a las 0:01

A última vez que fun ao cine era unha película de chorar moito. Ao principio só se escoitaban algúns saloucos illados, aínda reprimidos, que provocaban a risa dunha parte dos espectadores, pero conforme pasaba o tempo, o número das persoas que choraban ía aumentando sen parar. Ao final, o pranto era case unánime, sen recato nin vergonza por parte de ninguén. Supoño que o director se valeu dalgunhas trampas para conseguir aquel río de bágoas. Non debe ser nada difícil exprimir desa maneira o corazón.

Creo que foi Unamuno quen dixo que as lágrimas saen case sempre da parte máis superficial da alma e que a dor, que procede das fonduras, non nos fai chorar, senón que nos fai sufrir, o cal é moi diferente. Na miña casa, cando eu era neno, estaba mal visto chorar, e quen violase a norma recibía un alcume: mimo podre.

Hoxe contáronme unha historia sentimental, perfecta para facer con ela unha desas películas capaces de arrasar en bágoas a media humanidade. O protagonista foi un señor de Vigo, morto hai pouco, xa velliño, que durante cincuenta anos lle foi levar flores á tumba da rapaza a quen amara de mozo e que faleceu de noviña. Por desexo da familia dela, o fiel namorado repousa agora no mesmo nicho que aquela moza. Desde logo, non é unha historia para chorar, senón para sentirse feliz, nada máis.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de maio de 1996 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Peixe afumado

29 de Mayo de 2012 a las 0:01

Onte, a pesar de que o día non se presentaba moi bo, fun pescar unhas cabalas ás proximidades das illas Cíes, que é lugar onde as hai en abundancia. Este peixe, que outros chaman xarda ou escombro ou correolo, non goza de moita aceptación no noso país, onde non se lle dá mérito ningún. Cando eu vivía en Cangas, hai perto de quince anos, unha pescantina chamoume un día a atención na praza por preguntarlle se o tiña.

Primeiro, miroume con cara de asombro e logo díxome que ela non vendía esa clase de porcaría. En Suecia, en cambio, a cabala é un peixe moi apreciado por todo o mundo. Poucos praceres gastronómicos teñen deixado en min un mellor recordo, cando estou naquela terra bendita, que os almorzos do verán, celebrando ao aire libre no xardín, nos que nunca falta ese peixe afumado. É un bocado fino, exquisito.

Precisamente, de Suecia trouxen hai tempo un pequeño artiluxio para afumar peixe. Trátase dunha caixa de metal, cunha grella no interior. Sobre o fondo, bótase un pouco serrín, colócase a peza na reixa, péchase a caixa a continuación, sitúase logo esta por riba dun trespés e por último faise lume debaixo cun pouquiño de alcohol. En cinco minutos, máis ou menos, todo está listo. O que vén despois é ben sinxelo: deixar que o padal goce coa delicia dun sabor incomparable. Que foi o que fixemos onte preto das Cíes.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Recordo dunha película

28 de Mayo de 2012 a las 0:01

Nun cineclub que había en Ourense alá polos anos sesenta vin eu unha película da que só lembro o título e unha escena, pero que me quedaron ambos ben gravados na memoria. O filme chamábase I nuovi angeli e era unha crítica intelixente e irónica da vida política italiana. Na escena citada, aparecía un bispo gordo pronunciando un sermón desde o alto dun púlpito co propósito evidente de aconsellar aos fieis á hora de emitir o voto nunhas eleccións, pero sen violar a neutralidade formal e obrigada da Igrexa.

Dicía o prelado, despois de afirmar reiteradamente a súa imparcialidade diante do proceso electoral, que de todos os xeitos, un católico que se preciase de selo, antes de depositar o seu voto na urna, debía asegurarse de que o partido elixido gozase dunhas condicións irrenunciables: que fose un partido democrático e cristián.

Os rapaces do cineclub, que eramos militantes da esquerda anxelical daqueles anos, riamos con ganas ao ver na picota a unha dereita tan cínica. Custaríanos crer entón que moitos anos despois, un dirixente sindical acabaría utilizando a mesma linguaxe do bispo da película. Escoiteino onte na radio. Dixo que ante as próximas eleccións, el ía ser neutral, pero que aconsellaba que se votase aos partidos que no seu día estiveron en contra do Estatuto dos Traballadores. Faltoulle conceder indulxencia plenaria.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Facer experimentos

27 de Mayo de 2012 a las 0:01

O domingo pola tarde, despois de volver de Ourense, senteime cun libro no porche disposto a descansar un pouco deste mes de maio enlouquecido: quince conferencias, varios actos oficiais, non sei cantas reunións de traballo e esta cita diaria no periódico, que nestes días pasados foi escrita case sempre en hoteis, restaurantes, trens, aeroportos e incluso, polo menos nunha ocasión, mentres me levaban en coche dun sitio para outro. Non é raro, polo tanto, que quedase durmido co libro nas mans, case sen encetalo.

Espertei un par de horas máis tarde por culpa dunha invasión de formigas con ás. Saían zumbando por un buraco do chan, entre dúas baldosas. Eran incontables e parecía que se vían medrar cada segundo que pasaba e que lles saían as ás de repente, como un milagre. Nunca tiña observado unha cousa semellante.

Comenteino o luns cun albanel que nos anda na casa. É un home da aldea, grande e algo pachorras, que fala cunha prosa chea de refráns. Pensei que tería algunha explicación para o fenómeno. Díxome que esas formigas as botan os avións, que el mesmo viu un deles lanzando a carga aínda hai pouco. Pregunteille se era para vender despois os velenos e respondeume que se trataba de algo peor. Miroume todo serio e dixo: “É para facer experimentos”. Díxoo con tal reverencia que non quixen saber máis.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Imaxes

26 de Mayo de 2012 a las 0:01

Estiven lendo un artigo do director de cine Edgar Reitz, no que conta as súas experiencias relacionadas co Maio do 68, queel pasou en Berlín. De todo canto recorda, hai algunhas historias que me parecen moi interesantes. Por exemplo, unha que ten como protagonista a Ulrike Meinhof, a muller que acabou dando o seu nome a unha coñecida banda terrorista alemá. Mentres Reitz rodaba unha película, a célebre revolucionaria conseguiu convencer a todo o equipo, incluído o director, de que debían interromper a filmación. Despois de varios días de longas discusións parece que lles quedou claro a todos que naquelas circunstancias non se debía seguir.

Por suposto que se trataba dunha decisión política, enmarcada nun debate máis amplo sobre o sentido da arte en xeral e do cine en particular. A pesar dos prexuízos que supoñía para actores, técnicos e director, todos asumiron o feito con alegría. No medio da discusión, Ulrike colleu as cámaras en paro e rematou un documental que estaba rodando. Con perdón dos revolucionarios, iso non se fai.

Aquel mesmo ano, o mesmo Reitz participou como xurado no festival de cine de Knokke. Todas as noites, na entrada había unha gran bolsa de plástico transparente cunha muller espida dentro. Era Yoko Ono, que reivindicaba non sei que. Con perdón das xentes modernas e sen prexuízos, iso tampouco se fai. Non porque estea mal, senón porque accións como aquela fixeron esquecer a case todo o mundo que a viúva de John Lennon é unha artista delicada, escultora finísima, figura indiscutible da arte moderna xaponesa. Eu aprendino no Guggenheim, en Nova York, nunha exposición que entrei a ver por casualidade. E custoume aceptalo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os pequenos

25 de Mayo de 2012 a las 0:01

Se o rei Víctor Manuel de Italia, que medía pouco máis de metro e medio, lles chegou a parecer un personaxe ridículo aos italianos, non se debeu tanto á súa curtísima estatura como á teima que tiña de vestir de militar. O contraste entre o uniforme castrense, normalmente asociado coas ideas de poderío e marcialidade, e a talla minguada do monarca, acentuaba ata extremos absolutamente cómicos a súa figura infantil. Por se fose pouco, para incrementar aínda máis a catástrofe, o rei empeñábase en andar empinado na punta dos pés.

A xente está disposta a aceptar que os personaxes públicos sexan pequenos, mesmo ananos, ou barrigudos; o que non aturan facilmente é que sexan tramposos ou hipócritas. As desventuras do príncipe Carlos de Inglaterra non lle veñen das orellas, dúas desgrazas considerables situadas a ambos lados da cabeza, senón da incoherencia entre os valores que parece encarnar e a realidade da vida que leva.

Por iso non se entende ben a filosofía dos expertos en imaxe, empeñados en facernos crer que as eleccións se gañan ou perden por este tipo de cuestións. Resulta divertido ver como os asesores de José María Aznar libraron unha durísima batalla para que no debate con Felipe González ambos estivesen sentados a fin de que non se notase que o político conservador é máis baixo que o dirixente socialista. Se non fose un atrevemento, a un daríanlle ganas de facer un chamamento urxente á rebeldía electoral a todos os pequenos do país.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sorpresa

24 de Mayo de 2012 a las 0:01

Hai anos, unha amiga miña regaloume un libro que aínda gardo: Vino e pane, do novelista italiano Ignazio Silone. Despois de lelo, recomendeillo a moita xente e desde entón lin todos os libros deste grande escritor. Paralelamente, fun interesándome por el como persoa e acabei por erguerlle un pequeno altar, como a outras das miñas devocións literarias máis queridas, non lonxe do admirado Albert Camus. Aprendín que Silone, que en realidade se chamaba Secondo Tranquilli, pertencía á clase dos santos laicos, respectado por todo o mundo, considerado un home honesto e unha referencia moral para os artistas italianos.

Un día, cando Silone era neno, viu como un home poderoso da súa vila lle botaba o can a unha mulleriña e como despois, con ela tirada no chan, lle batía con saña. A señora levou o malvado a xuízo e a pesar das evidencias, grazas a testigos falsos, foi ela a condenada. O futuro escritor elixiu naquel momento: fíxose comunista. Sen embargo, máis tarde abandonaría o partido, despois de exercer cargos de responsabilidade, e dedicaríase exclusivamente á literatura, gozando do aprecio de todos, mesmo dos seus antigos camaradas. Agora, dous periodistas italianos acaban de descubrir que durante a época fascista de Mussolini, Ignazio Silone foi colaborador e informante da policía. A pesar da evidencia das probas, ninguén quere aceptalo. Indro Montanelli, por exemplo, asegura que aínda que o propio Silone resucitase e confirmase todo, el seguiría sen crelo. Eu, sen embargo, créoo. Agora mesmo aínda non sei se poderei perdoalo, pero deixarei un sitio no meu corazón para tratar de comprendelo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As fotos de Marilyn

23 de Mayo de 2012 a las 0:01

Hai catro ou cinco anos, asistín na cidade canadense de Toronto a unha conferencia de Arthur Miller, na que tratou sobre problemas relacionados coa literatura e o papel dos escritores no mundo de hoxe. Na hora longa que durou a intervención do célebre dramatrugo non puiden apartar da cabeza a idea de que aquel home estivese casado durante algúns anos con Marilyn Monroe, de maneira que, quitando unha fermosa frase que pronunciou ao final, non recordo practicamente nada do que dixo naquela ocasión.

Teño agora diante de min as famosas fotografías de Marilyn que acaba de publicar o New Yorker e que tantos comentarios provocaron ultimamente na prensa de medio mundo. Un entende que en presenza dela, como dixo Miller, os homes abrisen a boca, risen sen motivo ou estivesen dispostos a calquera loucura a cambio dun sorriso. Custa máis entender que ás veces lle enviasen por correo caixas cheas de excrementos, que os periódicos americanos lle chamasen puta en moitas ocasións, que os periodistas acudisen ás roldas de prensa coa intención retorta de deixala en ridículo ou co propósito de facerlle ver que, lonxe de ser a excelente actriz que sen dúbida era, tiña máis ben a factura vulgar dun pequeno montón de carne sen cerebro. Ela mesma se viu obrigada a destruír o propio corpo para que aparecese claro que posuía tamén unha alma bonita.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cun caldeiro na man

22 de Mayo de 2012 a las 0:01

O sábado pola noite saín cuns amigos para pasar unhas horas xuntos, é dicir, comer algo, beber un pouco e falar moito. Do primeiro, foron pequenas lambetadas inocentes e uns peixes variados á prancha; de viño, uns brancos do país que estaban soberbios; da conversa, xa se sabe: historias. Alguén falou dun alcalde daqueles de antes que chegou a ter seis parentes de concelleiros: un irmán, dous cuñados e tres sobriños.

Para xustificarse, dicía que el non tiña culpa de que na súa familia houbese sempre xente moi lista. Aglomerados destes, eu coñecín tamén un caso: alcalde, cuñado e tío político. Teño entendido que o primeiro aínda segue ocupando o mesmo sillón, e alá van preto de trinta anos. Daquela, contaba chistes nos bares, tiña o mapa do Ribeiro pintado na cara e lía o periódico os domingos. Ignoro cales serán as súas grazas agora.

Despois de falarmos destas cousas, cando os amigos rematamos a cea e saímos á rúa, vimos uns homes cun caldeiro na man, pintando sobre o asfalto da estrada. Nese momento, subiron nun coche e marcharon. En realidade, como comprobamos, non pintaban nada, senón que borraban: estábanlle fastidiando a propaganda electoral a un partido pequeno. Entón, unha das mulleres que ía con nós dixo que, para facer aínda máis estúpido e inútil o xesto dos túzaros, decidía naquel instante darlle o seu voto aos prexudicados.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net