Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Unha princesa

21 de marzo de 2012 a las 0:01

A miña tía Isolina, que entretiña a cegueira inventando grandes trasnadas, un día convenceu a un par de veciños serviciais e inocentes para que a axudasen a sacar uns porcos da casa que quería vender sen que o soubese o seu home. A broma consistía en que, cando aquel par de infelices estivesen realizando en segredo a tarefa encomendada, ela avisaba ao seu marido de que lle estaban roubando os animais. A cousa foi tan dura que as pobres vítimas, un matrimonio honrado, botaron unha tempada sen falarlle.

Aquela muller era un gran corazón ao servizo dunha cabeza intelixente que gozaba facendo estas cousas. Unha vez díxome a min que o fillo do sancristán me chamara Señorito de Caldo á Merenda, cousa que non era certa, para irlle despois a el co conto de que eu lle chamara Cara de Grelo, que tampouco era verdade.

Ao mesmo tempo que montaba estas guerras, facía grandes favores. A un tal Silverio, que era un veciño pobre, regaloulle un burro, unha caixa de peixe e unha corneta para que fose vender xurelos e sardiñas polas aldeas. Non lle foi mal. A outro paisano, aínda mozo, deulle unha cámara de fotos coa intención de facelo retratista de feiras. Foille moi ben. Aínda mo recordaba onte un compañeiro da infancia. Díxome que de neno pensou que aquela muller tan guapa debía ser unha princesa. Pois eu non diría que non. Pola alma.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Estratexia

20 de marzo de 2012 a las 0:01

Nikolai Ustinov foi un científico soviético relativamente novo, home simpático e de trato cortés, que levaba tempo traballando cun virus mortal nun laboratorio secreto. Estudaba a posibilidade de empregalo como arma biolóxica. Un día, cando ía inxectar a un porco, tivo a mala sorte de cravar a agulla nun dedo. Case inmediatamente o levaron a un hospital, illado de todo o mundo, non tanto coa intención de curalo, tarefa que resultaba imposible, senón para evitar que puidese extender aquela infección, contaxiando a outras persoas.

Desde o primeiro momento, Ustinov tiña asumido que ía morrer. Catro días despois empezou a sentir unhas dolores de cabeza insoportables; logo tocoulle a vez aos ollos; máis tarde, por toda a pel empezaron a saírlle inchazóns e mazaduras. A partir de entón, as penalidades que pasou foron tan espantosas que é mellor non escribilas.

A pesar de todo, Ustinov non deixou de escribir nun pequeno caderno. Dominado pola paixón do científico, quixo anotar con detalle o proceso da súa destrución. Esa libreta é hoxe unha xoia, que os seus colegas teñen estudado e que lles permite coñecer o que non sabían máis que dunha maneira aproximada: como mata ese virus. Parece que mata ben, cousa importante nunha guerra. Ignoro se terán en conta tamén o moito sufrimento que causa. Non digo polo que se refire á estratexia, senón pola vidiña da xente, que tamén é importante.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O medo á alegría

19 de marzo de 2012 a las 0:01

Na casa de Beiro, cando eu era neno, vivía con nós a señora Helena, unha muller traballadora que nunca se cansaba de facer o ben: limpaba, cociñaba, lavaba a roupa e, por se fose pouco, polas noites, despois de cear, mentres permaneciamos sentados ao lume da lareira, se era inverno, ou ao fresco do balcón, se era verán, contaba uns contos preciosos. Ás veces tamén relataba crimes e mortes, pero en xeral prefería narrar sucesos divertidos, con encargo, iso si, de que non rísemos demasiado nin en voz moi alta.

Por suposto, canto máis insistía ela nesta última recomendación, máis nos daba a nós a risa. Ao final, sempre se amosaba chea de comprensión, pero non se esquecía nunca de recordarnos que detrás das grandes alegrías veñen sempre grandes dolores. Expresábao cunha frase: “¡Non vos riades máis que nos pode castigar Deus!”

Eu non sei de onde procede esta pinga de pesimismo calvinista, bastante estendido, que estes días se escoita en conversas e tertulias cada vez que se fala do magnífico tempo que estamos vivindo. Con frecuencia, a xente di máis ou menos o que dicía a señora Helena, como se este clima estupendo do que gozamos nas últimas semanas nos obrigase a pagar coa penitencia da chuvia dentro de pouco. Ninguén pensa, en cambio, ao revés: que nos están dando un premio por toda a auga que caeu no inverno.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Guía de Paris

18 de marzo de 2012 a las 0:01

Desde onte pola tarde estou en París, para participar nunha destas reunións de escritores que se adoitan celebrar ao amparo do Salón do Libro. Nada máis chegar ao hotel, no centro de Montparnasse, un barrio que eu amo máis que ningún outro desta cidade, púxenme a revisar os regalos que tiña no cuarto: unha libreta encadernada en tea, coas follas en branco, que me servirá para debuxar macacos; cinco ou seis invitacións para xantares, almorzos e ceas; unha carteira con libros e unha bolsa de auxilio: tesoiras, botóns, agullas…

O que máis me gustou foron as tesouras, sobre todo porque son pequeniñas. Un amigo meu di que para el son imprescindibles, igual que lles sucede a moitas persoas cos somníferos, que necesitan levalos no peto aínda que non fagan uso deles.  Desde neno soña que se lle descosen os pantalóns en público.

Dos libros, había unha guía preciosa de París, unha desas marabillas que se fan agora, chea de fotografías espléndidas. Boteime por riba da cama e púxenme a mirala con entusiasmo, incluídas as páxinas que lle dedica ao hotel, nas que se eloxia o estilo art decó do vestíbulo. Ata que de súpeto me decatei da estupidez que estaba facendo: mirar en fotografía o que podía mirar en vivo. De maneira que fun ver a decoración da entrada e logo marchei dar un paseo por Montparnasse. Total, para rematar entrando nunha librería.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Explicación

17 de marzo de 2012 a las 0:01

Unha vez, estando en Suecia durante o verán, declarouse un incendio perto da casa onde eu pasaba as vacacións. As chamas e o fume eran tan impresionantes que de seguida atraeron a atención de moitos curiosos coma min, que naquelas horas estaban descansando os xardíns. Non sei qué razóns podían levar a todas aquelas personas tranquilas e pacíficas, pouco dadas a meterse en asuntos que non fosen da súa incumbencia, a aproximarse ó lugar do suceso, pero eu fun alí cun propósito moi definido. Quería ver en directo, funcionando como unha máquina perfectamente engrasada, a famosa eficacia sueca.

A primeira sorpresa positiva foi comprobar cómo os bombeiros chegaban ó seu destino nun tempo que me pareceu fantástico. Despois, todo foi un desastre: non había auga, a un coche derramóuselle algo que impedía extende e subir a escada magnífica que levaba ás costas, unha mangueira que conseguiron enchufar finalmente a algún sitio estaba furada…

A inocencia que perdín aquel día convertiuse cos anos en escepticismo en Alemania, onde vin chapuzas similares con motivo dun accidente de circulación. Pensaba eu nestas dúas experiencias onte pola noite, mentres seguía a través da televisión sueca un programa sobre as cascudas (cucarachas en castelán). Resulta que, polo visto, cousa que eu ignoraba, estes bichos, que agora abundan naquel país, son unha peste nova, ata agora descoñecida alá arriba. Segundo os expertos están chegando nas maletas de viaxeiros que veñen de países onde abundan. Non digo que non e poda que sexa como aseguran, pero sucede que aquí onde vivo eu, os paisanos din que os sapos viñeron de Portugal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un libro sobre Ortega

16 de marzo de 2012 a las 0:01

Recordo moi ben o día en que morreu Ortega y Gasset, cando eu tiña catorce anos. Polo que dicían os periódicos e polo que lle oín contar aos meus profesores, tiven a impresión de que o máis destacable daquel acontecemento era que desaparecía un home que non cría en Deus. Esa sensación incrementouse uns días despois, cando un daqueles profesores me sorprendeu lendo La rebelión de las masas e me dixo: “Anda, lee esas tonterías y ya verás como acabas defendiendo la teoría de que los perros tienen alma”.

De maneira que, durante algún tempo, Ortega foi para min un señor que pretendía demostrar cousas absurdas. Tiveron que pasar aínda algúns anos máis para que eu chegase a saber que o célebre filósofo non era malo, por un lado, e que non tiña nada que ver coas bobadas que lle atribuíra aquel meu profesor, por outro.

Máis de corenta anos despois, un libro sobre Ortega trae alporizado ao mundo da cultura española. Parece que o biografado era soberbio e vaidoso, que claudicou fronte ao franquismo, que miraba as mulleres pola rúa sen recato e que dicía bastantes estupideces. Se todo iso fose certo, Ortega sería un home normal. Nese aspecto, a súa vida carece de interese. En cambio, o que eu boto en falta nese estudo é unha exposición daquilo que o facía diferente, é dicir, un libro con máis rigor. Para iso, bastaría con ser máis xeneroso.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha proposta orixinal

15 de marzo de 2012 a las 0:01

A historia de bailarinas que contei onte aquí tróuxome ata a memoria un suceso ocorrido no ano 1968, cando un novelista francés nos meteu a varios amigos, Camilo Nogueira entre eles, nun lío destinado a sacar do cárcere a un político angolano preso en Porto. Nas semanas que durou aquela aventura fun coñecendo xente moi diversa, desde golfos que o único que querían era gañar cartos a conta do esforzo e o risco dos demais, ata xente aloucada, disposta a queimar o mundo para que todo saíse ben.

Unha das persoas que andou polo medio naquel plan foi un parente meu, idealista e simpático, audaz e imaxinativo, que facía sempre as propostas máis orixinais, rechazadas sempre polo francés, que era un home duro, curtido en Cuba e en Arxelia, de volta de todas as poesías revolucionarias e cos pés postos no chan.

Unha das suxestións propuña vestir o angolano, que era negro, de bailarina, tendo en conta que en Ourense, onde aquel home ía ter o seu primeiro refuxio cando atravesase a raia, actuaba entón unha tal Monna Lisa. O xefe mirou para el con cara de asombro e díxolle que lle parecía un disparate. Logo, mentres acendía un cigarro con calma, aclarou que o preso era de constitución forte e que ademais tiña barba. Aínda dando a batalla por perdida, o meu parente engadiu: “Que conste que hai bailarinas moi feas”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha lebre

14 de marzo de 2012 a las 0:01

Todos os afeccionados ao fútbol que o sábado pasado seguiron a través da televisión o partido que se retransmitiu desde Barcelona puideron ver como unha lebre penetrou de súpeto no campo e se puxo a correr dun lado para outro, primeiro polas bancadas e as pistas e máis tarde polo céspede. Cando se meteu neste último, confundida quizais polo verde da herba, iniciou unha carreira rápida e elegante, como se estivese no bosque. Duroulle o tempo xusto de bater contra os valos, onde rematou nas mans dun espectador.

A min, as lebres cáenme ben por dous motivos. En primeiro lugar porque non aceptan vivir domesticadas, ao contrario do que sucede cos coellos, que son bastante máis papóns e acomodaticios. E despois porque se trata dun animal tímido, incapaz de defenderse, sen máis armas que a rapidez prodixiosa das súas pernas.

Cando a vin na televisión, atrapada no espazo acoutado do campo de fútbol, convertida en divertimento para os miles de persoas que a estaban observando, decateime de que non tiña ningunha oportunidade, a non ser que caese nas mans propicias dalgún rapaz novo. Quixo a mala sorte que fose parar ás gadoupas seguras dun home maduro: agarrouna coa man esquerda polos pés traseiros, pechou despois o puño da dereita e zorregoulle finalmente un golpe seco na cabeza. Non se lle ocorreu outra cousa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousa de charrelos

13 de marzo de 2012 a las 0:01

Aínda que non figure nos dicionarios, hai unha palabra na miña terra que se emprega para designar individuos de pouco sentido, faladores e trapalleiros, dos que se di, nun ton máis afectuoso que despectivo, que son uns charrelos. Agora mesmo teño na cabeza a un destes tipos aloucados, do que non citarei o nome porque supoño que aínda debe estar vivo, a quen lle acaía tan propiamente tal adxectivo que eu mesmo cheguei a pensar que ese era o seu nome verdadeiro, tantas veces e dunha maneira tan pertinente llo oín chamar.

Un día sorprendeu a filla na cama co seu mozo e o citado charrelo armou un albaroto de tal magnitude que un suceso que en principio puido quedar reducido ao ámbito privado da vida familiar, acabou sendo voceado polo pai de trompeta polas rúas. De maneira que a fama da rapaza, ata aquel día inmaculada, converteuse nun acontecemento que marca co sinal do pecado para sempre.

É a mesma falta de sentidiño que estamos vendo estes días na vida política española. Cunha contumacia que sobrecolle pola carga de insensatez que encerra, algúns políticos parecen decididos a demostrarlle á opinión pública que a profesión que exercen é oficio de senvergonzas, ladróns, aproveitados e mentirosos. Naturalmente, os que proceden de xeito tan atolondrado confían en que, ao final, os malandríns van pertencer todos ao mesmo bando. O que sucede é que un burro tan falso non hai quen o compre. ¡Pois vaia negocio!

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de marzo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mazás

12 de marzo de 2012 a las 0:01

Semella que desta vez, a mazaira da casa vai dar máis dunha mazá, ao revés do que sucedeu o ano pasado. Onte pola mañá funlle facer unha visita e empeza a botar flor por todas as ponlas, cunha forza e unha alegría que parece unha rapaciña nova en vísperas da primavera, que está a punto de chegar. Naturalmente, as cousas aínda se poden torcer, se o tempo se descompón e lle da por chover a mares e con furia, como hai un ano, ou ven unha xiada inoportuna, desas que queiman a froita e encollen o corazón dos labradores. Se eso ocorre, só pido que, polo menos, se salve unha mazá. Máis que nada por non ver a árbore sen froito, como un pau.

Un veciño que sabe destas cousas e que entende do tempo a través da lúa, díxome que non hai perigo. Gustaríame fiarme del, pero sucede que eu son pouco creído para as prediccións que non se basean nos satélites e nos barcos, unha limitación que recoñezo e que me fai sentir vulgar e materialista, pero que non podo evitar por deformación.

Se fose hindú, por exemplo, probablemente tería outra maneira de ver o mundo, quizais menos racionalista, pero igual de válida para vivir sen sobresaltos. O que pasa é que nacín onde nacín e estou bastante contento coa miña sorte. Prefiro que me digan o tempo que vai facer os sabios que se dedican a eso e non ter que adiviñalo polo «Gaiteiro de Lugo», que se usaba moito cando era rapaz. Tamén se curaban as feridas con teas de araña e empregábase bosta de vaca para o embigo dos recén nacidos e facíanse cruces con pallas de allo nalgunhas feridas. De maneira que o futuro das miñas mazás resulta imprevisible. Claro que tampouco se perde nada rezándolle a algún santo, por se acaso.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net