Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Unha librería de ilusións

29 de Febrero de 2012 a las 0:01

Algunha vez xa teño falado aquí da miña paixón por Conan Doyle en xeral e polo personaxe de Sherlock Holmes en particular. As obras deste escritor debían ser obrigatorias para quen quixese aprender a escribir con claridade e corrección, o cal non significa escribir con simpleza, que iso xa depende da cabeciña de cada un. Digo isto, porque estes días pasados descubrín en Nova York unha librería dedicada practicamente ao célebre novelista escocés e á súa criatura de ficción, tan estudada como Hamlet.

O problema, cando un encontra estas cousas, adoita ser económico e de espazo. En primeiro lugar, non se pode mercar todo; ademais, a capacidade de transportar paquetes durante as viaxes está limitada por razóns de tipo práctico. Aínda así, facendo un esforzo, trouxen algunhas xoias, entre elas, dúas primeiras edicións.

A librería era un tugurio que contrastaba coa elegancia das empregadas e a informatización dos fondos, metidos en ordenador. Estaba chea de tipos raros, algúns deles con aspecto cotroso, revolvendo nos libros coa ansiedade compulsiva dos que teñen estas manías inocentes. Non resulta difícil imaxinar as frustracións. En canto se xuntan os soños dalgúns milleiros de xentes neste mundo, aínda que a ilusión sexan os libros, dispáranse os prezos. Na catedral de Nova York tamén venden chaveiros coa foto do Papa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Alemania

28 de Febrero de 2012 a las 0:01

Pasou a visitarme unha rapaza alemana, estudiante na universidade de Tréveris, que fala un galego moi correcto e case sen acento, para facerme algunhas preguntas relacionadas coa tese de doutoramento que prepara. Trata de estudiar a visión do seu país a través dos escritores galegos. Como eu andiven bastante por alá, e incluso residín en Berlín unha tempada, na casa de escritores do Literariches Colloquium, na localidade de Wannse, preto de Potsdam, ela quería que lle contase as miñas impresións, non só as que adquirín en Alemania, senón a imaxe que me facía daquel país antes de coñecelo, incluso na miña infancia.

Confeseille a verdade. A primeira idea que tiven do seu país, cando era aínda neno, non foi moi positiva. Para min, Alemania identificábase unilateralmente con Hitler e a matanza dos xudeos, sen matices. Logo, durante algún tempo, participei do tópico das cabezas cadradas, a disciplina e o sentido gregario. Pido perdón, pero foi así.

Despois, as cousas cambiaron, sobre todo cando descubrín, en Berlín, nunha longa tertulia nouturna, que había moitos alemáns e alemanas novos que se sentían avergonzados de seren daquel país. Creo que xa teño falado desto. Posteriormente fun afondando no asunto por medio de conversas con amigos de alá, que me convenceron do extendido que está ese sentemento. Supoño que se pode interpretar de moitas maneiras, incluso contradictorias, pero eu prefiro velo dun xeito positivo, como un rasgo de sensibilidade moral, non como unha tortura íntima de tipo morboso. Todo o contrario do que sucedeu coa nosa Guerra Civil, da que moi poucos se sentiron culpables nin avergonzados.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de febreiro de 2000 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Temas de zooloxía

27 de Febrero de 2012 a las 0:01

O venres pola mañá pasei algún tempo nunha sala de espera, facendo turno para amañar uns papeis. É unha situación que non me disgusta, sempre que se poidan escoitar as conversacións da xente. Desta vez tiven sorte. Despois de perder uns minutos oíndo unha señora gorda e brava, partidaria de pena de morte, cambiei de orientación e púxenme a escoitar o que dicía un mozo duns trinta anos, mariñeiro de profesión e moi viaxado, que ilustraba a un individuo da súa mesma idade a propósito dos teléfonos móbiles.

Segundo lle explicaba ao seu interlocutor, todo é cousa dos xaponeses, que descubriron as marabillas do tiburón, concretamente das aletas. Hai nesta parte do animal unha fibra potentísima da que sae o material que logo se emprega tanto para a fabricación dos citados teléfonos, como os televisores, as computadoras e incluso a roupa.

A conversa científica durou máis de dez minutos; a continuación, o home que falaba dos tiburóns pasou a opinar de política. Nese momento, optei por abrir o periódico e poñerme a ler, pois o tema xa non me interesaba. Desgraciadamente acabei metido na mesma temática que precisamente quería evitar. Cando me arrepentín e quixen volver á conversa dos meus compañeiros de espera, xa marcharan. Quizais me perdín algunha explicación orixinal: que ese cristo que estamos vivindo teña tamén algo que ver coa zooloxía.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de febreiro de 1995 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un cura de aldea

26 de Febrero de 2012 a las 0:01

No desfile do martes de entroido, en Xinzo de Limia, había catro papas cos seus respectivos papamóbiles e os correspondentes fidelcastros. Cada un andaba polo seu lado, sen relación uns cos outros, quizais tamén sen ter conciencia ningún deles de ue a idea de cada un se lle ocorrera a varios máis ao mesmo tempo. En xeral, fóra a broma da parodia, o número, en todas as versións, resultaba respectuoso, a pesar de que un dos papas tiña pinta de senvergonza. Non por burla: esa era a cara natural do golfo que o representaba.

Máis provocativas parecían unhas monxas, nesta ocasión encarnadas por uns corenta mozos, que vestían minisaia. Cando eu estaba mirando para elas, aconteceu que pasou por alí un señor abade verdadeiro, que eu coñezo, e que parou tamén a mirar. Tres das mascariñas ofrecéronse a ir con el ata a parroquia, alá na aldea.

Sen dubidalo, o señor cura convidounas a todas e mesmo se ofreceu a poñerlles transporte e darlles o xantar. Dicíao de corazón, non había dúbida. Despois de declinar a invitación, as falsas monxas comentaban entre elas sobre o simpático que lles resultaba aquel señor. Eu quedei pensando se non sería algo herexe, polo menos contemplado cos ollos ortodoxos dun bispo menos comprensivo. Fose como fose, non obstante, a min caeume ben. Estes curas de non moitas teoloxías teñen de bo que nunca se meten con ninguén.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de febreiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O cine e a vida

25 de Febrero de 2012 a las 0:01

Cando eu era estudante en Santiago, alá polos anos sesenta, tiña un compañeiro de cuarto que quería dedicarse ao cine como guionista ou director. Unha noite, xa de madrugada, entre copa e copa, leume sen parar un guión que quería someter ao meu parecer antes de mandarllo a Charles Chaplin, a persoa que el estimaba máis apropiada para dirixilo, tan convencido estaba do seu valor. Non gardo unha memoria moi precisa dos detalles daquela historia destinada a converterse en filme, pero si recordo algo.

Recordo, por exemplo, que o protagonista era un cirurxián delgado, con aspecto cadavérico, de bigotiño de mosca, pómulos como patacas e boca enorme, dentón. Non sei por que razón, aquel home gozaba dándolle de comer aos seus cans, que eran pequenos e gordos, os desperdicios das operacións: pernas, fígados, dedos…

A película remataba cunha escena cómica: un gato roubaba o apéndice dun enfermo recén operado e o médico saía correndo detrás del polas rúas de Madrid, ata que recuperaba a peza. Rematada a lectura, fíxenlle ao meu amigo unha crítica que se resumía máis ou menos en que aquilo era un disparate. Non me podía imaxinar eu entón que moitos anos despois ía suceder unha cousa semellante en Nápoles. Nesta ocasión, non obstante, o gato papou o apéndice, que era dunha vella. A familia está indignada

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de febreiro de 1997 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Negros que non son negros

24 de Febrero de 2012 a las 0:01

Cando Nelson Mandela visitou os Estados Unidos, unha periodista que lle fixo unha entrevista para a televisión presentouno como un importante dirixente político afroamericano, o cal non é certo, como todo o mundo sabe. Non foi exactamente unha metedura de pata, senón que a pobre da rapaza, obsesionada por non dicir a palabra negro, que está moi mal vista no seu país desde que se puxo de moda a chamada linguaxe política correcta, recorreu de maneira espontánea ao termo que agora se emprega usualmente.

Non se lle pode chamar negros aos negros nin gordos aos gordos nin pequenos aos pequenos, como tampouco se pode dicir dun cego que é cego. Por non prestar atención a estes novos costumes, hai xente que xa tivo problemas no seu traballo, especialmente nas universidades, onde o puritanismo lingüístico prende como lume.

Esta cruzada orixinada en América leva xa algún tempo tratando de introducirse no Reino Unido. A Igrexa Anglicana, por exemplo, está modificando algúns dos seus himnos, de xeito que onde antes se dicía que os “homes” cristiáns se enchen de alegría, agora hai que dicir “todos” os cristiáns. No mundo civil, alguén denunciou unha empregada municipal que coida nenos porque na colección de bonecos que ten na súa casa, un deles é negro. Esperemos que a moda tarde en chegar aquí, que non tardará.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de febreiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pasos de elefante

23 de Febrero de 2012 a las 0:01

En relación co problema ese da nena marroquí que quere ir á escola con velo, eu aínda recordo cando as señoras da aldea, en Galicia, ata hai ben pouco, levaban sempre un pano na cabeza, negro ou de calquera outra color que non fose especialmente rechamante. Non sei cal sería a orixe remota daquel costume, pero supoño que non debía ser moi distinta dos motivos que fan que aínda hoxe millóns de mulleres en todo o mundo fagan o mesmo, sexa por razóns de tipo relixioso ou cultural. O certo é que aquí, nos últimos anos, o pano desapareceu ou se converteu nunha especie de rareza ou extravagancia. A modernidade é recente.

O que pasa é que tardou en chegar, pero chegou arrasando. Cando eu era rapaz, era imposible ver a un cura sen sotana, por exemplo, e moito máis difícil aínda ver o cabelo dunha monxa. Moito lle demos a lata os meus primos e mais eu a Sor Pilar para que quitase a touca, nos verán que pasamos en Beiro, e nos deixase ver o pelo. Desde hai tempo, os pantalóns dos curas deixaron de ser un misterio, igual que a cabeza oculta das monxas.

Tamén desapareceu o costume, convertido en norma de obrigado cumprimento, de que as mulleres entrasen na igrexa con velo. A cousa foi evolucionando pouco a pouco. Pasou daqueles velos longos e negros, opacos, que levaban as señoras, ata aqueles outros pequeniños e transparentes que empezaron a levar as rapazas novas. De pronto, a pesar dos berros e as rifas dalgúns cregos, algunhas mulleres atrevéronse a ir á misa a pelo. Un paso máis e quitaron tamén as medias, incluso aquelas que cando eu era neno se chamaban de cristal, porque resultaban invisibles. Os cambios levan o seu tempo, como o andar dos elefantes, pero chegan.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de febreiro de 2002.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un novo debate

22 de Febrero de 2012 a las 0:01

Estes días pasados, en reunións de amigos, observei a irritación, ás veces non máis que sorpresa e incluso diversión, que lles produce a moitas persoas o feito de que algúns españois digan que non son españois. Trátase dunha reacción que se basea nunha estima desmesurada pola lóxica: se existe unha realidade que se chama España, composta por galegos, vascos, cataláns e outros pobos, o lóxico é que os seus habitantes sexan españois, da mesma maneira que en Europa, os franceses ou os alemáns son tamén europeos.

Se o problema tivese algo que ver cunha utilización tan apabullante do sentido común, só un estúpido se atrevería a negar unha evidencia semellante. Aínda aceptando o atractivo que para moitos espíritos simples poidan ter as causas que se alimentan de moito fervor, non sería razoable nin intelixente concluír que todos os partidarios do señor Colom, por exemplo, son tontos ou están mal da cabeza.

O erro consiste en pensar que as opcións persoais deben estar sempre construídas sobre a base de siloxismos impecables. De nada serve un argumento, por moi ben trabado que estea e por moita saiba que zugue do chan da historia, da economía ou do dereito, fronte á vontade soberana dun individuo. Dos sentimentos da xente pódese falar, nunca argumentar contra a falta de lóxica que os sustenta. De maneira que un pode non sentirse español da mesma maneira que hai xente á cal non lle gusta o peixe. Nada que discutir.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de febreiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha historia de alemáns

21 de Febrero de 2012 a las 0:01

Era un equipo de traballo formado por seis ou sete alemáns, que se achegaron ata aquí para montar unha complexa estrutura metálica destinada a un espectáculo teatral. Xente ordenada e previsora, antes de emprender a viaxe, xa tiñan contratado un par de intérpretes e solicitado a colaboración de man de obra do país. Pretendían que as cousas funcionasen ben, igual que o mecanismo dun reloxo, como viña ocorrindo desde meses antes en Berlín, Liverpool, Bordeos e outras cidades de Europa onde montaran a mesma estrutura.

Nunha coidadosa división do traballo, cada alemán dedicábase só a unha cousa: un botaba niveis, outro apretaba tornillos, un terceiro colocaba focos… De seguida, entre o persoal nativo empezou a circular unha frase: “Estes alemáns teñen todos a cabeza cadrada”. Atopado o diagnóstico, empezou rapidamente a terapia.

Consistiu esta en rirse do seu sistema de traballo, poñer en cuestión as ordes recibidas, discutir as solucións propostas, improvisar melloras… Nun momento, un dos alemáns dirixiuse a un mozo de mono azul para que non tirase tanto dun cabo. Un compañeiro deste último díxolle: “Non lle fagas caso e tira, que estes non saben o que traen entre mans”. O outro tirou e xurdiu a catástrofe: caeu todo. Cando o alemán lle fixo un reproche a través do intérprete, a resposta chegou fulminante: “Dille ao alemán que vaia a…”. Xa se sabe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de febreiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha decepción

20 de Febrero de 2012 a las 0:01

Eu fun devoto dese cadro de Edvard Munch que acaban de roubar na Galería Nacional de Oslo. Durante algún tempo, cando era adolescente, adornou a parede do meu cuarto xunto cos retratos de Albert Camus e Ernesto Che Guevara, dúas figuras contraditorias que daquela un non tiña dificultade en harmonizar dentro do corazón. Aos vinte anos, a alma pode con calquera cousa, sempre que non lle fagan trampa. O cadro de Munch representaba a desolación e a tristeza dun mundo que moitos tiñamos decidido que non nos podía gustar.

A primeira vez que estiven en Noruega, levaba na cabeza a imaxe desa pintura patética e o recordo inesquecible cunha lectura gozosa: a viaxe da balsa Kon-Tiki. Empecei por esta última. No pequeno museo onde se exhibía a embarcación, emocioneime evocando aquela aventura magnífica, tan humana e tan sinxela, nada heroica.

A Munch funno ver un día pola mañá, despois de atravesar a cidade a pé, con esa alegría que só se sente nos lugares descoñecidos, cando non existen lazos que nos aten a ningunha obriga e a vagancia non produce remordementos, pois non hai nada que facer. O cadro estaba ao fondo dunha sala, nunha esquina. Non recordo unha decepción maior na miña vida, só comparable á que experimentei a primeira vez que vin a Gauguin. Saín a consolarme bebendo unha cervexa nunha terraza e mirando pasar rapazas bonitas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de febreiro de 1994 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net