Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Falar de fútbol

20 de diciembre de 2011 a las 0:01

Pasei algunhas horas da tarde de onte cun grupo de amigos falando de fútbol. A cousa veu porque nos invitaron a facer un debate na Televisión Galega sobre ese asunto. Previamente comemos xuntos e foi unha pena que algunhas das historias que se contaron no xantar non saísen logo durante a gravación. Por exemplo, que algúns comentaristas arxentinos de radio  alteraban o resultado cando era contrario aos seus equipos, polo cal, a última hora tiñan que inventar rapidamente varios goles para dar o resultado real.

Polo demais, o programa debeu quedar divertido. Ningún dos presentes eramos forofos propiamente ditos e cada un coñecía aspectos diferentes do fenómeno. Estivemos de acordo en que o fútbol move paixóns e que resulta moi difícil de explicar por que razón un feito tan trivial como un gol produce tanto pracer ou dolor.

Nisto do fútbol, a min sempre me chamou a atención unha cousa que lle oín contar varias veces ao novelista peruano Alfredo Bryce Echenique. Polo visto, despois dos partidos internacionais que xogaba a selección do seu país, nos que case sempre saía derrotada porque os xogadores xogaban ao revés, os afeccionados, humillados polo desastre nacional, xuntábanse nos bares de arredor do estadio e volvían xogar o partido de palabra: “Se naquela xogada….”. Alí gañaban. Os pobres sempre se consolaron con pouco.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A luz

19 de diciembre de 2011 a las 0:01

Polo que teño contado outras veces nesta columna, xa se sabe que me gusta falar cos taxistas. Non sempre é posible porque hai algúns que non dan conversa e que prefiren ir en silencio, o cal resulta bastante comprensible, sobre todo ao final do día, cando levan oito ou dez horas de traballo. Non obstante, en xeral, aceptan o diálogo e moitas veces dan mostras de seren magníficos contertulios. Eu aínda recordo unha carreira longa que fixen en Madrid cun deles, antigo lexionario, que levaba tatuado no brazo dereito a palabra “Wolf”, que significa “lobo” o mesmo en inglés que en alemán. Foi como asistir a unha sesión de cine de suspense e aventuras.

Onte mesmo collín un taxi a media tarde e aínda que o traxecto non era longo, as dificultades do tráfico fixeron que durase máis do que pensaba nun principio. Foi unha sorte porque o taxista pagaba a pena, falador e cordial, a pesar de ser moi pesimista. Tiña teorías. Unha delas sobre o diñeiro, ao que el non lle concede valor real, pois non hai ouro suficiente no mundo capaz de avalar os cartos que circulan.

Con todo, a súa gran preocupación era a economía en xeral, que me pareceu que contemplaba cos ollos resignados de quen está convencido de que o mundo camiña de xeito inevitable cara ao desastre, ao cal se refería constantemente coa palabra “colapso”. Segundo a súa opinión, a xente gasta sen sentido. El mesmo, por exemplo, foi devolver o outro día unha camisa e uns pantalóns que lle mercou a muller e que non necesitaba. “Por ese lado -dixo- vai vir o colapso”. Pregunteille en que consistiría. Miroume fixo, como tratando de captar a miña atención, tomou aire e dixo seco e tallante: “Un día apagarase a luz para sempre”. Deixoume preocupado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de decembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas da alma

18 de diciembre de 2011 a las 0:01

Coñecín á Rosario cando eu era neno. Estouna vendo: pequena, rebolo, cachote, algo brava, un pouco maroutallo. Aparencias á parte, tiña fama de ser boa persoa, aínda que algo rara. Non ía á misa, por exemplo. Tampouco participaba en reunións de veciños nin en festas. Non perdía un enterro, non obstante. Vivía soa nunha casoupa de terróns, cerca dos prados do Mato, rodeada de cans. Recibía en segredo, polas noites, grupos nutridos de xente que acudían de todas partes a solicitar os seus servizos.

Curaba o de sempre: melancolías, tristezas, medos… Coa pura palabra: nada de química, a non ser un pouco xabrón para quitar a roña e algo de vitamina C, todo forzosamente mercado, para que fixese efecto, nunha determinada botica de Maceda. Era o pago, sen interese nin trampa, a un favor que o boticario lle fixera ao seu pai.

Cobraba en especie, pero só o que a libre vontade do paciente lle quixese aportar: uns calcetíns, unha mazá, un coello, unha estampa… Nunha ocasión, un forasteiro anónimo e agradecido deixoulle unha importante cantidade de diñeiro debaixo dun prato. Ao día seguinte, a Rosario levoulle os cartos ao cura para que aliviase algunhas necesidades entre as xentes da parroquia. Nunca quixo traficar coas miserias da alma, esa peste que está enchendo o país de charlatáns que lle inventan un futuro bobo aos tontos de corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de decembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Toneladas de razón

17 de diciembre de 2011 a las 0:01

¿Canto lle pagaría ese soldado francés das forzas das Nacións Unidas que interveñen en Somalia, a esa muller que vimos na televisión e que a punto estivo de ser linchada por prostituírse cun estranxeiro? Seguro que pouco. Na miseria, os ricos adoitan ser máis cutres que xenerosos. Aínda así, por roñosa que fose a cantidade, talvez unha cifra en francos equivalente a cen ou duascentas pesetas, naquel país arruinado dá para vivir unha semana. Se o francés pagase tarifas europeas, a rapaza podería rirse da pobreza durante un ano.

Por riba de ser explotada, a pobre tivo que soportar unha paliza mortal e ver o rostro maldito do fanatismo chuspindo insultos a poucos centímetros da súa cara. O problema, manifestación pura dun tribalismo homicida, probablemente non ten nada que ver coa moral sexual daquela parroquia, senón co sentimento infantil e machista de que veñan os de fóra e leven as mozas máis guapas do lugar.

O que nos distancia a nós, habitantes do occidente rico e democrático, desa escena arrepiante que contemplamos na televisión, é un delgado muro composto na súa maior parte por circunstancias e nunha pequena proporción por cultura e outros feitos apenas cuantificables. Esa débil diferenza é a que nos permite non matarnos. Non obstante, cómpren toneladas de fría razón para gañar soamente algúns milímetros nese espesor que nos separa. Por iso non se entende que algúns profetas prediquen o incendio do corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Probas ocultas

16 de diciembre de 2011 a las 0:01

En Italia parece que alguén atopou un documento que demostra que o conde de Cagliostro non morreu no cárcere dun derrame cerebral, como se pensaba ata agora, senón que o matou un frade, máis exactamente o seu confesor, dunha puñada na cabeza. Non sei se esa será a razón de que os responsables da biblioteca do Vaticano, onde se custodia o expediente do proceso que lle abriu a Inquisición a aquel señor, se sigan negando aínda hoxe a permitir a súa consulta aos historiadores.

A verdade é que o asunto da puñada non engade máis crueldade ao que xa sabemos que fixeron con aquel desgraciado. Foi precisamente por consello doutro confesor que se quixeron desfacer del noutra ocasión. Daquela convenceron a súa propia muller de que lle untase as escaleiras con xabón para que se esnafrase.

Aínda houbo cousas peores. Hai que imaxinar o elemento, sometido a interrogatorio, respondendo á acusacións deste tipo: se era certo que transformara a capela da súa casa nun retrete ou que se miraba espido no espello ou que levaba un lazo branco en salva sexa a parte do seu corpo… E o Papa, escondido detrás dunhas cortinas, escoitando aquelas bobadas. Non sei que máis se pode atopar nese expediente oculto, a non ser as probas de que despois de matalo o converteron en salchichas e o comeron…

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de decembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O rostro dun asesino

15 de diciembre de 2011 a las 0:01

En París, en pleno barrio de Montmartre, paseando de madrugada cuns amigos, vin unha vez unha pelexa entre homes que se atacaban uns a outros como se fosen bichos. Pareceume que a loita era a vida ou morte e que a enerxía que empregaban aqueles tipos para destrozarse muatuamente non saía só do poder dos seus músculos, senón da parte da alma onde dorme o odio, quizais tamén onde se esconde o instinto de supervivencia. O ruído da carne rachada polos golpes resoaba como unha loita de leóns.

Afortunadamente, a policía impediu que o suceso acabase en mortes. Durante uns minutos, varios axentes grandes e fornidos tiveron que multiplicarse para reducir os combatentes, que saltaban no aire cunha axilidade escorregadiza de xabón. Por fin, conseguiron poñerlles as esposas e metelos a empurróns nun coche celular.

Cando os prenderon, estiven observando un dos individuos: alto e forte, magro, cun xesto altivo, miraba desafiante ao público que o contemplaba. Poucas veces teño visto un rostro tan terrible; supoño que podería matar con frialdade asasina e que mesmo debía estar fastidiado porque non lle deixaran liquidar ao seu opoñente. Máis respectable, con todo, que ese pobre tipo que andou a patadas e puñadas, axudado por outros dezasete, cun policía vasco e que foi aplaudido no xuízo. Triste causa a que fabrica heroes tan pequenos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de decembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Retrato

14 de diciembre de 2011 a las 0:01

Falei onte aquí do escultor Arturo Baltar, a quen atopei o outro día en Ourense, no mesmo sitio onde está instalado o seu famoso belén. Encontreino mozo, a pesar de que sempre dixo que naceu o ano do descubrimento de América. A verdade é que non aparenta tanta idade. Cando eu o coñecín, alá polos sesenta, andaba desgustado porque aseguraba ser autor do ciborio da catedral e que nunca lle pagaron a obra. Queixábase a don Vicente Risco. Un día, este último díxolle que probablemente todo se debía a unha confusión, pois os libros de historia aínda hoxe atribúen o citado ciborio, construído no século XVI, a Rodrigo de Badajoz.
Como saben todos cantos o coñecen, Baltar sempre foi moi andaluz, aínda sendo tamén moi ourensán. Esa cousa vénlle da época en que andou cos títeres dos xitanos. Daquela, ademais de facer de cabra, como contei onte, cantaba. Chamábase “El Niño de la Alhambra”, un nome artístico que nos labios do público foise transformando, primeiro en “El Niño del Alambre” e despois en “El Niño del Hambre”.
No seu belén, en exhibición permanente na capela de San Cosme e San Damián, hai un grupo escultórico que sempre me conmoveu. Trátase de catro figuras, unha nai e tres fillos postos diante dun fotógrafo das feiras, con  decorado detrás. Son o propio escultor, cando era neno, coa súa nai e os seus irmáns. A familia quería ter unha foto, pero nunca chegaban os cartos. Foi esa a razón que levou ao artista a reparar aquela inxustiza cando fixo o seu célebre belén. A señora, situada no centro, está moi guapa e moi feliz.  Resulta comprensible. Desde logo é difícil que ningunha outra familia no mundo teña un retrato tan fermoso, feito con tanto amor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un águia e unhas miñocas

13 de diciembre de 2011 a las 0:01

Un amigo meu viu o outro día unha águia pousada nunha leira. Estaba no medio da finca, peteirando con calma, igual que fan as galiñas cando comen uns graus de millo que se atopan esparexidos polo chan. Amante e coñecedor da natureza ademáis de curioso, o meu amigo achegouse para ver en qué consistía o banquete do animal, pois non lle parecía que aquela maneira de comer se correspondese coa actitude de alguén que dá conta dun coello ou dun pito. Naturalmente, en canto o home se aproximou, a águia fuxiu voando, pero sen alonxarse, quizais coa intención de reanudar o festín en canto desaparecese o perigo humano, sen dúbida o único que podería causarlle graves problemas naquela situación.

Cando chegou ó sitio, o meu amigo descubriu que a águia estaba comendo miñocas, non unha a unha, que sería como a demostración de que a ave tiña fame, senón bolas enormes, formadas por centos delas. Nese momento, a cabeza analítica do curioso, un home de formación científica relacionada coa natureza, púxose a traballar para encontrarlle explicación a un fenómeno que lle resultaba incomprensible. Finalmente, deu coa clave do enigma.

Segundo me explicou, a causa de tan raro comportamento ten que ver co feito de que algúns labradores verten nos campos os líquidos orgánicos que sacan das cortes, como fixeron sempre, empregando como abonos os estercos. O que sucede é que antes todo esto ía  misturado con toxo e que gracias ás propiedades deste último, os citados restos non consumían o osíxeno da terra. Agora, en cambio, arrasan con el, de maneira que as pobres miñocas, tan beneficiosas, morren como peixes nun río contaminado. Benefícianse as águias, pero perxudícanse os campos. Alguén tería que explicar estas cousas sinxelas, que preocupan menos que os nenos saian das escolas sen saber quen foi o Cid Campeador. A cultura non só ten que ver cos libros, senón coa vida, incluída a das miñocas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de decembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O can e o gato

12 de diciembre de 2011 a las 0:01

Coa chegada dos primeiros fríos de decembro, o gato volveuse tamén máis cariñoso. Agora, polas tardes, busca a calorciña amante do colo e polas noites pega un pinchecarneiro e salta na cama para acocharse ennobelado entre os pés, sobre a suavidade mol da manta. Puro egoísmo. Se fixese máis calor, andaría de chimpafigos polo barrio, porquiño de Santo Antón a pedir polas casas, igual que se fose un bicho ventureiro e vagamundo. Como se trata dun animal elegante e fermoso, esta calma resulta agradable: un aproveita para miralo.

O can, pola contra, faga frío ou calor, non se despega da casa. Vai e vén dun cuarto para outro, acode facendo festas cando o chaman, déitase sobre a alfombra mentres a xente le os periódicos ou ve a televisión, e obedece a toda canta orde recibe, incluso aquelas que lle impiden facer o que quere e lle gusta, como pegar de repente unha carreira aloucada entre as cadeiras ou subirse nun sofá.

Entre can e gato, un prefire o can, aínda que debía preferir o gato. As virtudes deste, é dicir, a independencia e a dignidade, parecen dunha orde superior ás daquel, sempre sometido á vontade do amo. Salvan o can, non obstante, a intelixencia e a bondade, dúas virtudes que raramente se dan xuntas, pero que cando concorren producen seres  marabillosos, tamén entre os humanos. O gato, en cambio, acaba resultando demasiado altivo e soberbio, incluso algo interesado. Os bichiños, no fondo, parécense bastante á xente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un esquecemento

11 de diciembre de 2011 a las 0:01

Estes días pasados estiven falando da desmemoria cultural dos suízos. Hoxe vou falar da que nos afecta a nós mesmos. En xeral, aquí dedícanse rúas a personaxes insignificantes que, pasados algúns anos, ninguén sabe quen foron. Son decisións tomadas ás veces co corazón desbordado de emoción, sen esa pausa necesaria e obrigatoria que permitiría facer as cousas con máis sentido. Eu sei un caso, por exemplo, dun señor alcalde que inaugurou unha rúa co seu propio nome. Non era mal home, a pesar de todo.

Pódese dicir, polo tanto, que poucas persoas que teñan destacado algo en calquera actividade pública, o mesmo na política que na economía, nas artes ou nas letras, ten moitas probabilidades de gozar algún día dunha rúa co seu nome, polo menos ata que se esquezan del e teñan que buscar outro oco no rueiro. Hai un exemplo, non obstante, que chama a atención, aínda que polas noticias que teño está a punto de ser corrixido.

Como é sabido, na súa novela titulada Vinte mil leguas de viaxe submarina, J. Verne fai pasar por Vigo o Nautilus, co capitán Nemo a bordo, onde baixan a ver os galeóns de Rande. Ninguén ten levado por máis sitios nin ao coñecemento de máis xente o nome da cidade galega. É xusto, polo mesmo, que o escritor ou o capitán ou o barco, os tres xuntos ou por separado, sexan recordados dalgunha maneira.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net