Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Cuestións de lóxica

30 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Estou convencido de que unha cousa non é difícil de crer porque sexa incrible, senón porque estea mal contada. Gustaríame, polo tanto, saber contar algo que me sucedeu onte, pois resulta difícil de crer. E non obstante foi certo.
Ía eu pola autoestrada de Baiona a Vigo, conducindo a unha velocidade moderada debido a que pouco antes, diante do cruceiro de Mañufe, acababa de ver restos dun accidente: garda civil, ambulancia e xente agrupada ao redor de dous coches estragados. Sempre ocorre que, en circunstancias así, nos minutos que seguen, se baixa a marcha, aínda que por pouco tempo. Supoño que hai un mecanismo de supervivencia que leva a esquecerse dos accidentes; en caso contrario paralizaríase o tráfico.
De pronto, cando ía pensando nestas cousas, fixeime que circulaba polo quilómetro 13. Nese momento, dunha maneira case automática, veume á cabeza un pensamento estúpido que tratei de desbotar para non sentirme idiota. Non fun capaz porque vin que o reloxo marcaba as 11.13. Cando me ía a botar a rir, o termómetro dixital anunciaba unha temperatura de 13º. E aínda que me dera vergonza, direi que o contaquilómetros parcial do coche estaba no número 13. Xuro que é certo e acepto de antemán as bromas dos amigos, pero foi tal como digo. A partir de aquí podería construír calquera historia, pero tería que mentir.
A verdade é que non pasou nada máis. A mañá transcorreu ben, sen problemas, tiven un xantar agradable cun grupo de amigos e volvín para a casa con normalidade e sen sobresaltos. Acordeime só que en Nova York os ascensores non teñen nunca o número 13, pois pasan do 12 ao 14, e que coñezo a varias persoas que cando o martes coincide con ese par de cifras, non saen á rúa… Debe ser unha marabilla crer nesas cousas, aínda que perturben, porque tamén converten a vida en maxia. Hoxe, en boa lei, tíñame que pasar algo a non ser que fora eu o causante do accidente que vin. Non sería lóxico.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de novembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Vellez

29 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Escoito na radio unha alborotada e caótica tertulia sobre a vellez e o seu significado. Durante máis de media hora, un grupo bastante numeroso de homes e mulleres a quen o locutor presenta como persoas expertas e intelixentes din cousas máis ou menos atinadas, aínda que ningunha acerta a enfiar un pensamento ou unha frase que emocionen ou convenzan. Quédome coa observación dun amigo que asegura que un empeza a ser vello cando de pronto se decata de que os futbolistas e os soldados son rapaciños novos.

Podo traer aquí unha frase de Miguel Torga, o grande escritor portugués, hoxe un ancián enfermo, pero erguido e solitario como un lobo na súa casa de Coímbra. Un día, perdido entre a multitude entusiasmada dun primeiro de maio en liberdade, despois da caída da ditadura, Torga sentiu lágrimas nos ollos e dixo que a vellez era aquilo: ou chorar sen motivo ou ter os ollos secos de tanto chorar.

Aínda podería citar tamén a don Ramón Carande, aquela marabilla humana que morreu apagado cando se ía achegando o privilexio do século. Falando cunha amiga miña na súa casa de Sevilla, díxolle que un día descubrira que xa escoitaba mal: despois decatouse de que lle faltaba a vista; máis tarde empezou a sentir que andaba con dificultades. Pensou que aquilo era a vellez e así estivo, convencido de que xa estaba nesa etapa da vida, durante varios anos. Finalmente, un día aprendeu que a vellez só chega cando se perde a curiosidade.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de novembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 2 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un cura resolutivo

28 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Creo que xa teño expresado aquí noutras ocasións a miña simpatía humana por eses curas de aldea que había antes, grandes comellóns e xogadores de cartas, bos cazadores, que non andaban sobrados nin de latín nin de teoloxías, pero que en xeral eran boas persoas. Educados no seminario para comprender sutís conceptos relacionados coa substancia ou a transubstancia, ao final debían predicar para xentes que non entendían máis aló dos contos sinxelos que lles contaban sobre as vidas dos santos.

Nas miñas terras da Limia falábase de varios destes cregos, algúns dos cales se tiñan enfrontado a tiros cos atracadores. Eu mesmo coñecín un deles, a quen uns bárbaros lle machacaron a pedradas a placa do Sagrado Corazón que lucía na porta do patio e que llela obrigou a repoñer, apuntándolles cunha escopeta.

Nun lugar de Santander aparece agora un cura desfacendo a martelazos unha lápida bendicida polo bispo hai uns meses, colocada nunha parede da igrexa, na que figuraban os nomes das persoas que contribuíron economicamente á reparación do templo. Non sei por que, este crego non me parece da raza daqueles. Máis ben o imaxino como un home atormentado, asustado polo conflito de envexas que se desatou na parroquia. Un verdadeiro tumbalobos andaría a labazadas cos presumidos e cos envexosos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de novembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Músicos

27 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Unha vez, en Lisboa, cando ía desde A Baixa cara ao Chiado, vin un home vello, mal vestido e roto, que tocaba o saxofón cunha tristeza de mil corazóns desgraciados. Era unha excepción. En xeral, estes músicos pobres tocan bastante mal. Neste último verán, por exemplo, estando en Nova York, sempre que pasaba pola enorme estación de metro da Rúa 42, atopaba un señor duns sesenta anos, gordiño e de pelo branco, vestido cun xersei ruín, moi gastado nos cóbados e escaso na cintura, que tocaba a harmónica tan horriblemente mal que non me explico como non se enfadaba consigo mesmo. Deume a impresión de que sacaba moi pouquiños cartos. Non lonxe deste home, nos mesmos corredores daquela estación, tiña praza fixa outro músico ambulante. Tocaba o violín peor aínda que o seu colega tocaba a harmónica. Rascaba o arco contra as cordas nun fun-fún monótono e repetitivo, sen graza nin xeito de ningunha clase, igual que se batese cunha culler contra unha cazola ou contra un caldeiro. Tampouco tiña moito diñeiro na caixa das esmolas.

Onte pola mañá vin na Coruña un músico da mesma especie. Este, ademais de tocar un instrumento, cantaba. E cantaba fatal. O estoxo que tiña no chan como depósito para recoller as esmolas dos transeúntes, estaba baleiro, cunha cantidade inferior a cen pesetas. Parece que a xente só está disposta a dar diñeiro a cambio dun pouco de talento, comparando os pobres de pedir con artistas. Aínda que supoño que unha cousa tan absurda e incomprensible como a pobreza non ten nada que ver con Deus, eu atreveríame a solicitar que, no caso de que sexa imposible que non haxa pobres, polo menos que nazan todos co dereito a saber cantar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de novembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un paseo pola capital

26 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Estiven en Madrid para dar unha conferencia na Fundación Ortega y Gasset. Despois de cumprir co cometido, que foi pola mañá, decidín practicar ese vicio virxinal e grato que consiste en andar de papón polas rúas, mirando o que sorprende, deixándose acariciar pola voluptuosidade inocente da preguiza. Nunha cidade grande sempre hai moito que ver, sobre todo en espectáculo humano, máis agora que a economía do país fai emerxer tipos raros, desgraciados ou senvergonzas.

Destes últimos vin trileiros e individuos torvos que ofrecen reloxos de ouro a prezos de ganga. Nas inmediacións, periquitas dispostas a gañar o día antes de comer… Do capítulo das desgrazas, mellor non contar: a miseria ten agora un rostro amarelo, de campo de concentración, absolutamente triste e desamparado.

No apartado de raros, notei a presenza de varios predicadores. Atopei tamén músicos de instrumentos imposibles, un deles tocando un artefacto feito cun paraugas e un orinal de plástico. Saltimbanquis, tres, escuálidos e tristes, cunha delgadez que máis parecía proceder da fame que do exercicio. Con todo, o que máis me chamou a atención foi ver que a sede do Defensor do Pobo, na rúa Fortuny, está fortemente custodiada pola policía. Que o defensor do pobo teña que ser defendido, non di moito a favor do pobo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de novembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Palabras

25 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Onte pola tarde regresei de Lisboa. Foi unha viaxe breve, pero grata, durante a cal tiven ocasión de saudar a vellos amigos, non a tantos como eu quería, porque o tempo non daba para máis, pero si a uns poucos dos máis queridos. O martes pola noite convidáronme a cear e alá fomos a un restaurante acolledor, coas paredes ateigadas de fotografías asinadas por ilustres visitantes, entre eles algúns dos Kennedy, onde prolongamos a sobremesa ata as dúas da mañá.

A comida estaba riquísima e a punto estiven de dicir que me parecía “exquisita”, pero decateime a tempo de que esa palabra, que en portugués significa “raro” ou “extravagante”, non se pode aplicar nunca aos manxares dun banquete. Por iso dixen simplemente que estaba moi ben. Ese foi un dos temas da conversa. A este respecto, eu contei o que me sucedera un día con Gonzalo Torrente Ballester, que estaba algo desconcertado porque acababa de recibir a tradución ao portugués da súa novela Fragmentos de Apocalipsis e atopouse con que na contraportada do libro se dicía que a obra do escritor español era espantosa. Como se sabe, “espantoso”, en portugués, quere dicir “marabilloso” ou “asombroso”. Esa palabra, de uso moi común, préstase a moitos malentendidos cos españois. Xa non digamos das pobres rapazas que entran nunha tenda pedindo “pilas” en vez de “pilhas”, ou daquela metedura de pata do goberno español, en tempos de Franco, que quixo nomear embaixador en Lisboa a un señor que se apelidaba Porra y Porra, que é o mesmo que “pila”, pero en bruto. Din que Salazar comentou: “A mim o que mais me molesta é a insistência”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de novembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cantando a Rigoletto

24 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Onte, mentres camiñaba pola rúa en dirección ao traballo, escoitei de pronto unha voz harmónica e potente que viña de lonxe. Guiándome polo oído, non tardei en saber de que lugar procedía e de que cousa se trataba. Nunha esquina descubrín un home grande e forte, duns cincuenta anos, cunha barriga considerable, que cantaba ópera con sabedoría e bo gusto, por máis que de cando en vez, uns galos inoportunos, como de augardente groso ou catarro vello, lle derramaran a graza da voz e a fermosura do canto.

Cantaba Rigoletto. No pequeno tinglado que tiña exposto, entre unhas caixas de cartón destacaban uns carteis nos que se vían catro o cinco debuxos. Dous deles representaban respectivamente o rostro dunha mociña, supoño que Gilda, a filla do bufón, e outro a un home de aspecto nobre, seguramente o duque de Mantua.

O que máis me chamou a atención foi un cartel no que se vían pintados tres raios saíndo dun ceo escuro e terrible de tronada. Supuxen que se trataba da escenografía final do último acto, cando Rigoletto descobre o erro tráxico que ocasiona a morte da súa filla adorada. Sorprendeume atopar un tolo musicalmente tan culto, pero deseguida me decatei de que o home era alemán. Entón todo empezou a cadrar moito mellor. En cuestións musicais, a loucura española non traspasa aínda os límites do bolero.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un xuíz tolo

23 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Conta Chesterton que había en Inglaterra un xuíz chamado Basil Grant, que un día perdeu a razón en plena vista, no momento de ditar sentenza. A cousa non ocorreu de repente, senón pouco a pouco, de maneira graduada e sucesiva. A primeira mostra de que o maxistrado non andaba ben da cabeza deuna cando empezou a rifarlles aos delicuentes, aos que acusaba de egoísmo, de debilidade de carácter e doutros defectos que nada tiñan que ver coas infraccións da lei que os conduciran diante do tribunal.

Máis adiante, das rifas pasou a facer consideracións sobre os acusados que se podían interpretar se non como insultos, polo menos como reconversións dunha gran dureza, incluso como faltas de caridade. A un primeiro ministro chegou a dicirlle: “Búsquese outra alma. Iso que vostede ten non serve nin para un can”.

A explosión chegou no xuízo que presidiu contra dous financeiros, acusados ambos de grandes defraudacións. Despois de escoitar as argucias e a retórica dos avogados, empeñados en ocultar baixo unha morea de palabras nobres a capacidade de rapina dos dous senvergonzas, o maxistrado púxose de pé, gardou silencio durante uns momentos e empezou a cantar: “Tarará, tarará, tararí, tararí”. Nunca, desde que lin esta historia por primeira vez, entendín por que Chesterton lle chama tolo a este xuíz.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de novembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 2 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xeografía do corazón

22 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Hai uns días falei nesta columna de a diario da colección que teño de Le petit prince en linguas da case todo o mundo. Como consecuencia daquel artigo chamáronme da Consellería de Familia para pedirme que lles prestase os libros coa intención de facer unha exposición destinada a un grupo de máis de douscentos rapaces de distintas escolas. Onte estiven na inauguración. Eu mesmo quedei sorprendido, pois ata agora nunca vira a colección exposta no seu conxunto, colocada en andeis protexidos por cristais. A verdade é que, vista desta maneira, resulta moi fermosa e bastante sorprendente.

Chaman a atención, sobre todo, as edicións en linguas de alfabeto distinto, como poden ser o grego, o devanagari da India, o cirílico, o xaponés. Nesta última, ademais, os rapaces quedan sorprendidos de que a capa do libro estea “ao revés”, é dicir, na parte que nós chamamos a contracapa e que a lectura se faga de esquerda a dereita. Unha boa oportunidade para falarlles aos nenos das diferenzas e da relatividade das cousas.

Os pequenos, que eran pequenos de verdade, estiveron moi atentos entanto lles falaban da paz, cada un deles cun exemplar de O principiño na man, mirándolle os santos. Mentres eu os observaba, fascinado por tanta inocencia xunta, veume á cabeza a idea de pensar como sería a biografía individual de todos aqueles cativos dentro de vinte anos. Inevitablemente, haberá de todo. Para que ese todo sexa o máis venturoso posible, actos como o de onte parécenme espléndidos. Cando lle amosei a edición de uzbequistán, todos sabían onde quedaba Afganistán. Está ben que aprendan xeografía, pero mellor que aprendan a xeografía do corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de novembro de 2001.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 5 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Violencia e nervios

21 de Noviembre de 2011 a las 0:01

Estiven nun programa de radio co historiador americano Stanley Payne, que acaba de publicar un libro sobre Franco e José Antonio. Nunha das súas intervencións, este célebre hispanista, que consagrou a súa vida académica ao estudo dunha das etapas máis turbulentas da historia de España, dixo que aqueles dous personaxes non se aturaban un ao outro, en parte porque eran moi distintos: frío e pouco simpático o primeiro; con don de xentes e atractivo, o segundo. Se a morte non os chega a separar, acabarían a mal.

Aínda hoxe, ao escoitar estas cousas, sinto un desacougo que me incomoda. Eu fun educado nunha cultura oficial que tiña consagrado a José Antonio como un dos mártires que adornaban a biografía patriótica do Caudillo, herdeiro do seu pensamento e administrador do seu patrimonio espiritual. E resulta que se detestaban.

Tiven algún amigo, lamentablemente xa morto, que sentía verdadeira adoración polo fundador de Falanxe, a quen coñecera e tratara. Falaba del con entusiasmo, incluso comigo, de quen sabía que non me era simpático, precisamente unha das virtudes que el máis se esforzaba en ponderar na miña presenza. Un día díxenlle que non me agradaba o personaxe pola súa violencia e disposición permanente a liarse a puñetazos por nada. O meu amigo recoñeceu a obxección, pero matizando: “É que tiña un nervio rápido”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de novembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 3 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net